BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM

TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN
SỬ DỤNG SÁCH GIÁO KHOA

môn

GIÁO DỤC
QUỐC PHÒNG và AN NINH
(Tài liệu lưu hành nội bộ)

LỚP

NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM

10

DANH MỤC VIẾT TẮT TRONG TÀI LIỆU

2

HS:

Học sinh

GV:

Giáo viên

SGK:

Sách giáo khoa

SGV:

Sách giáo viên

CNTT:

Công nghệ thông tin

NXBGDVN:

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam

GD&ĐT:

Giáo dục và Đào tạo

MỤC LỤC

Phần thứ nhất. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG

5

I. KHÁI QUÁT VỀ CHƯƠNG TRÌNH MÔN HỌC

5

1. Nội dung

5

2. Yêu cầu cần đạt về phẩm chất, năng lực

6

3. Phương pháp dạy học

7

4. Phương pháp đánh giá kết quả

7

5. Thời lượng thực hiện

8

II. GIỚI THIỆU SÁCH GIÁO KHOA GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH 10

8

1. Quan điểm biên soạn

8

2. Giới thiệu cấu trúc sách

9

3. Cấu trúc bài học

11

4. Minh họa những điểm mới của sách

13

5. Kế hoạch dạy học (hay phân phối chương trình)

19

III. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC

22

1. Định hướng, yêu cầu cơ bản chung về đổi mới phương pháp dạy học môn Giáo dục
quốc phòng và an ninh
22
2. Hướng dẫn, gợi ý phương pháp dạy học

26

3. Hướng dẫn quy trình dạy học một số dạng bài điển hình

31

IV. HƯỚNG DẪN KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP

40

1. Đánh giá theo định hướng tiếp cận phẩm chất, năng lực

40

2. Gợi ý, ví dụ minh hoạ (trong sách) về đổi mới hình thức, phương pháp kiểm tra,
đánh giá, tự đánh giá

43

TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN SỬ DỤNG SÁCH GIÁO KHOA MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH LỚP 10

3

V. GIỚI THIỆU TÀI LIỆU BỔ TRỢ

44

1. Giới thiệu, hướng dẫn sử dụng sách giáo viên

44

2. Giới thiệu, hướng dẫn sử dụng sách bài tập

46

VI. HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG TÀI NGUYÊN SÁCH VÀ CÁC HỌC LIỆU ĐIỆN TỬ
CỦA NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM
46
1. Cam kết hỗ trợ giáo viên, cán bộ quản lí trong việc sử dụng nguồn tài nguyên sách
và học liệu điện tử
46

4

2. Hướng dẫn khai thác và sử dụng nguồn tài nguyên trong dạy học

48

Phần thứ hai. HƯỚNG DẪN XÂY DỰNG KẾ HOẠCH BÀI DẠY

51

I. QUY TRÌNH THIẾT KẾ KẾ HOẠCH BÀI DẠY (GIÁO ÁN)

51

1. Xác định mục tiêu của bài học

51

2. Xác định nội dung dạy học

51

3. Xác định khả năng đáp ứng các nhiệm vụ nhận thức của học sinh

52

4. Xác định phương pháp, phương tiện, thiết bị, học liệu dạy học

52

5. Thiết kế các hoạt động học tập

53

II. BÀI SOẠN MINH HOẠ

55

1. Dạng bài lí thuyết

55

2. Dạng bài thực hành

62

Phần thứ nhất

NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG

I. KHÁI QUÁT VỀ CHƯƠNG TRÌNH MÔN HỌC
Môn học Giáo dục quốc phòng và an ninh giữ vai trò chủ chốt trong việc giáo dục ý thức,
trách nhiệm của công dân đối với việc thực hiện nhiệm vụ xây dựng nền quốc phòng
toàn dân, an ninh nhân dân, góp phần giáo dục cho HS lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa
xã hội, bồi dưỡng niềm tự hào, tự tôn dân tộc. Cùng với các môn học và hoạt động giáo
dục khác góp phần hình thành ở HS các phẩm chất, năng lực chung được quy định
trong chương trình tổng thể, thông qua nội dung môn học, hình thành năng lực
nhận thức các vấn đề về quốc phòng, an ninh và vận dụng các kiến thức đã học vào
cuộc sống.
Ở cấp Trung học phổ thông, Giáo dục quốc phòng và an ninh là môn học chính khoá,
bảo đảm cho HS có những hiểu biết ban đầu về nền quốc phòng toàn dân, an ninh
nhân dân; về truyền thống chống ngoại xâm của dân tộc, lực lượng vũ trang nhân dân và
nghệ thuật quân sự Việt Nam; có kiến thức cơ bản, cần thiết về phòng thủ dân sự và
kĩ năng quân sự; sẵn sàng thực hiện nghĩa vụ quân sự bảo vệ Tổ quốc.
So với chương trình hiện hành, chương trình môn học Giáo dục quốc phòng và
an ninh theo Thông tư số 46/2020 của Bộ GD&ĐT có nhiều điểm mới phù hợp với mục
tiêu giáo dục hiện đại, nổi bật là:

1. Nội dung
Chương trình môn Giáo dục quốc phòng và an ninh được xây dựng trên cơ sở các
quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước về Chiến lược
bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Được xây dựng dựa trên nền tảng lí luận và
thực tiễn, truyền thống, kinh nghiệm đánh giặc giữ nước của cha ông, nghệ thuật quân sự
Việt Nam và cập nhật thành tựu của khoa học quân sự, sư phạm quân sự hiện đại.
Mạch nội dung môn học được cấu trúc theo 5 chủ đề: Một số hiểu biết chung về
quốc phòng và an ninh; Điều lệnh đội ngũ; Kĩ thuật chiến đấu bộ binh; Chiến thuật bộ binh;
Một số hiểu biết về phòng thủ dân sự, kiến thức phổ thông về phòng không nhân dân.

TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN SỬ DỤNG SÁCH GIÁO KHOA MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH LỚP 10

5

Phân phối theo các lớp:
TT

Chủ đề

Lớp 10

Lớp 11

Lớp 12

Bài

Tiết

Bài

Tiết

Bài

Tiết

5

10

5

15

2

12

2

11

2

5

1

Một số hiểu biết chung về
quốc phòng và an ninh

6

12

2

Điều lệnh đội ngũ

3

9

3

Kĩ thuật chiến đấu bộ binh

4

Chiến thuật bộ binh

1

3

2

6

5

Một số hiểu biết về phòng thủ
dân sự, kiến thức phổ thông về
phòng không nhân dân

2

7

1

3

Trong đó, nội dung môn học Giáo dục quốc phòng và an ninh ở lớp 10 được bổ sung
thêm một số vấn đề cho phù hợp với thực tiễn công tác quốc phòng và an ninh hiện nay,
đáp ứng yêu cầu của nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. Đó là:
Nội dung cơ bản một số luật về quốc phòng và an ninh Việt Nam; phòng, chống vi phạm
pháp luật về trật tự an toàn giao thông; bảo vệ an ninh quốc gia và bảo đảm trật tự, an toàn
xã hội; một số hiểu biết về an ninh mạng.

2. Yêu cầu cần đạt về phẩm chất, năng lực
Chương trình môn học Giáo dục quốc phòng và an ninh xác định rõ các phẩm chất,
năng lực có thể hình thành và phát triển ở HS thông qua môn học. Nội dung giáo dục của
môn học được lựa chọn phù hợp, nhằm đáp ứng yêu cầu cần đạt về phẩm chất, năng lực
theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018; đồng thời, thông qua việc hướng dẫn HS
tiếp thu, vận dụng nội dung môn học vào thực tiễn, giúp HS hình thành và phát triển các
phẩm chất chủ yếu, năng lực cốt lõi.
– Phẩm chất:
Theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, phẩm chất là những tính tốt thể hiện
ở thái độ, hành vi ứng xử của con người; cùng với năng lực tạo nên nhân cách con người.
Phẩm chất chung theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 gồm: yêu nước, nhân ái,
trung thực, trách nhiệm.
Chương trình môn Giáo dục quốc phòng và an ninh theo Thông tư số 46/2020 của
Bộ GD&ĐT giúp HS phát triển các phẩm chất chung, đồng thời giáo dục tình yêu quê hương,

6

đất nước, tinh thần nhân ái, nhân văn, ý thức trách nhiệm của công dân trong công cuộc
xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, bảo đảm an ninh, an toàn và trật tự xã hội, sẵn sàng bảo vệ
Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
– Năng lực:
Theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, năng lực là thuộc tính cá nhân được
hình thành, phát triển nhờ tố chất sẵn có và quá trình học tập, rèn luyện, cho phép
con người huy động tổng hợp các kiến thức, kĩ năng và các thuộc tính cá nhân khác như
hứng thú, niềm tin, ý chí,... thực hiện thành công một loại hoạt động nhất định, đạt kết
quả mong muốn trong những điều kiện cụ thể.
Năng lực chung theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 gồm: tự chủ và tự học,
giao tiếp và hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo.
Môn Giáo dục quốc phòng và an ninh theo Thông tư số 46/2020 của Bộ GD&ĐT góp
phần phát triển ở HS các năng lực chung, đồng thời phát triển các năng lực đặc thù là:
năng lực nhận thức về các vấn đề quốc phòng, an ninh, năng lực vận dụng các kiến thức,
kĩ năng quân sự đã học vào cuộc sống.

3. Phương pháp dạy học
Môn học Giáo dục quốc phòng và an ninh giúp nhà trường và GV vận dụng sáng tạo
hình thức tổ chức và phương pháp dạy học, lấy hoạt động của HS làm trung tâm, tạo
cơ hội và khuyến khích HS chủ động, sáng tạo trong học tập, phát huy tiềm năng của mỗi
HS, nhất là ở các hoạt động khám phá và vận dụng.
Đối với nội dung lí thuyết, GV có thể vận dụng phương pháp giải quyết vấn đề, tạo
tình huống có vấn đề, giúp HS chủ động vận dụng những hiểu biết về kiến thức phổ
thông trong các môn học, kinh nghiệm sẵn có để tham gia hình thành kiến thức mới.
Đối với nội dung thực hành, GV có thể vận dụng phương pháp thuyết trình kết hợp
với làm mẫu động tác trên vũ khí, trang bị; giảng dạy từ dễ đến khó, từ đơn giản đến
phức tạp, từ phân đoạn đến tổng hợp, từ cơ bản đến ứng dụng; tổ chức luyện tập từ tự
nghiên cứu, tập chậm, tập nhanh dần, tập tổng hợp cho đến khi thành thạo các kĩ năng,
kĩ xảo quân sự cần thiết.

4. Phương pháp đánh giá kết quả
Đổi mới đánh giá kết quả, GV có thể linh hoạt vận dụng các hình thức đánh giá,
kết hợp giữa đánh giá thường xuyên và đánh giá định kì, giữa đánh giá của GV và tự đánh
giá của HS; kết hợp kiểm tra miệng, kiểm tra viết, trắc nghiệm, vấn đáp, kiểm tra thực hành
với tổ chức hội thao, hội thi.

TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN SỬ DỤNG SÁCH GIÁO KHOA MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH LỚP 10

7

5. Thời lượng thực hiện
So với chương trình hiện hành, thời lượng chương trình môn học Giáo dục quốc phòng và
an ninh mới tổng là 105 tiết, trong đó lớp 10: 35 tiết, lớp 11: 35 tiết, lớp 12: 35 tiết. Chương
trình được xây dựng để bố trí giảng dạy theo phân phối chương trình cả năm học, các bài
lí thuyết dạy theo phân phối chương trình, các bài thực hành dạy tập trung theo lớp, dứt
điểm theo bài (không quá 3 tiết/buổi/tuần). Căn cứ vào điều kiện cụ thể, các sở GD&ĐT
chỉ đạo các trường phân chia thời lượng, lựa chọn địa điểm, hình thức dạy học phù hợp.

II. GIỚI THIỆU SÁCH GIÁO KHOA GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH 10
1. Quan điểm biên soạn
SGK Giáo dục quốc phòng và an ninh 10 của NXBGDVN được biên soạn với mục
đích cụ thể hoá Chương trình môn học Giáo dục quốc phòng và an ninh cấp Trung học
phổ thông theo Thông tư số 46/2020 của Bộ GD&ĐT, là tài liệu chính thức, được sử dụng
để giảng dạy môn học trong chương trình chính khoá theo quy định trong Chương trình
Giáo dục phổ thông 2018. Sách được biên soạn kế thừa những ưu điểm của sách Giáo dục
quốc phòng và an ninh hiện hành, tiếp thu có chọn lọc những thành tựu của SGK các
nước có nền giáo dục phát triển tiên tiến trên thế giới, phù hợp với các yêu cầu chung đối
với SGK mới. Thể hiện cụ thể như sau:
– Tuân thủ định hướng đổi mới giáo dục phổ thông, trọng tâm là chuyển nền giáo dục
từ chú trọng truyền thụ kiến thức sang giúp HS hình thành, phát triển toàn diện
phẩm chất và năng lực.
– Bám sát các tiêu chuẩn SGK mới theo Thông tư số 33/2017/TT-BGDĐT của
Bộ GD&ĐT về: Ban hành quy định về tiêu chuẩn, quy trình biên soạn, chỉnh sửa SGK;
tiêu chuẩn tổ chức, cá nhân biên soạn SGK; tổ chức và hoạt động của Hội đồng Quốc gia
thẩm định SGK. Trong đó, SGK Giáo dục quốc phòng và an ninh 10 không vi phạm
pháp luật Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, không có định kiến về sắc tộc,
tôn giáo hay phân biệt vùng miền; ngôn ngữ trong sáng, phù hợp với văn hoá của dân tộc.
– Bám sát Chương trình giáo dục phổ thông môn Giáo dục quốc phòng và an ninh
theo Thông tư số 46/2020/TT-BGDĐT của Bộ GD&ĐT về việc: Ban hành chương trình
môn Giáo dục quốc phòng và an ninh cấp Trung học phổ thông. Nội dung chương trình
có định hướng: Chương trình môn Giáo dục quốc phòng và an ninh giúp HS phát triển các
phẩm chất: yêu nước, nhân ái, trung thực, trách nhiệm; giáo dục tình yêu quê hương,

8

đất nước, tinh thần nhân ái, nhân văn, ý thức trách nhiệm của công dân trong công cuộc
xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, bảo đảm an ninh, an toàn và trật tự xã hội, sẵn sàng bảo
vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
– Đảm bảo tính thống nhất trong toàn quốc và phù hợp với đặc thù mỗi địa phương;
phù hợp với tâm lí và trải nghiệm của HS trên phạm vi toàn quốc.
– Đảm bảo kế thừa và hiện đại, sách tiếp tục phát huy những yếu tố tích cực của SGK
hiện hành, đồng thời tích cực đổi mới, phát triển theo hướng hiện đại, vận dụng hợp lí
các kinh nghiệm biên soạn SGK của các nước trên thế giới.
– Nội dung biên soạn theo định hướng phát triển năng lực HS thông qua các
hoạt động dạy và hoạt động học, từ nhận thức, tìm hiểu đến vận dụng kiến thức. Góp
phần đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS, giúp
GV dễ dạy, HS dễ học.
– Nội dung các bài học phản ánh những vấn đề cơ bản về công tác quốc phòng và
an ninh của Đảng và Nhà nước; điều lệnh đội ngũ; kĩ thuật chiến đấu bộ binh; chiến thuật
bộ binh; một số hiểu biết về phòng thủ dân sự. Giúp HS vận dụng kiến thức, kĩ năng
quân sự đã học vào cuộc sống từ các cấp độ và phương diện khác nhau như: xác định
được vai trò, vị trí, nhiệm vụ quốc phòng, an ninh và thực hiện được trách nhiệm
công dân trong việc bảo vệ và xây dựng Tổ quốc phù hợp với lứa tuổi; nhận diện được
các âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch, tội phạm và biện pháp phòng, chống; tích
cực, chủ động đấu tranh phòng, chống tội phạm.

2. Giới thiệu cấu trúc sách
a) Phần đầu sách
Phần đầu sách gồm:
– Hướng dẫn sử dụng sách: Giúp người đọc nắm được nội dung, ý nghĩa những
hoạt động trong sách, từ đó sử dụng sách một cách thuận lợi nhất.
– Mục lục: Giúp người đọc nắm được trình tự sắp xếp các bài học và số trang bắt đầu,
kết thúc bài học, từ đó nhanh chóng tra cứu được vị trí các bài học.
– Lời nói đầu: Giúp người đọc hiểu được vị trí, vai trò của môn học Giáo dục
quốc phòng và an ninh; biết được các chủ đề và các bài học đề cập trong sách; nắm được
các hoạt động học tập để hình thành, phát triển phẩm chất, năng lực một cách toàn diện.

TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN SỬ DỤNG SÁCH GIÁO KHOA MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH LỚP 10

9

b) Phần thân sách
Phần thân sách gồm 12 bài thể hiện nội dung ở các chủ đề: Một số hiểu biết chung
về quốc phòng và an ninh; Điều lệnh đội ngũ; Chiến thuật bộ binh; Một số hiểu biết về
phòng thủ dân sự.
Các bài học cụ thể như sau:
Thời gian (tiết)
TT

10

Nội dung dạy học

Tổng

Lí
thuyết

Thực
hành

1

Lịch sử, truyền thống của lực lượng vũ trang
nhân dân Việt Nam

2

2

2

Nội dung cơ bản một số luật về quốc phòng
và an ninh Việt Nam

2

2

3

Ma tuý, tác hại của ma tuý

2

2

4

Phòng, chống vi phạm pháp luật về trật tự an toàn
giao thông

2

2

5

Bảo vệ an ninh quốc gia và bảo đảm trật tự,
an toàn xã hội

2

2

6

Một số hiểu biết về an ninh mạng

2

2

7

Thường thức phòng tránh một số loại bom, mìn,
đạn, vũ khí hoá học, vũ khí sinh học, vũ khí công
nghệ cao, thiên tai, dịch bệnh và cháy nổ

3

2

8

Một số nội dung Điều lệnh Quản lí bộ đội và
Điều lệnh Công an nhân dân

2

2

9

Đội ngũ từng người không có súng

4

4

10

Đội ngũ tiểu đội

3

3

11

Các tư thế, động tác cơ bản vận động trong
chiến đấu

3

3

12

Kĩ thuật cấp cứu và chuyển thương

4

4

1

Kiểm tra

4

2

2

Tổng

35

18

17

Trong đó, các bài 1, 2, 3, 4, 5, 6 đề cập nội dung về chủ đề: Một số hiểu biết chung về
quốc phòng và an ninh. Nội dung kiến thức giúp HS hiểu và nêu được những nét chính
về lịch sử, bản chất, truyền thống anh hùng của Quân đội nhân dân Việt Nam, Công an
nhân dân Việt Nam và Dân quân tự vệ; phân tích và trình bày được những nội dung cơ bản
của Luật Giáo dục quốc phòng và an ninh, Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam và
Luật Công an nhân dân; nêu được quy định của pháp luật về phòng, chống ma tuý cũng
như phân tích được tác hại của ma tuý và những hình thức, con đường gây nghiện; trình
bày được một số nội dung cơ bản pháp luật về trật tự an toàn giao thông; nêu được tình
hình bảo vệ an ninh quốc gia và bảo đảm trật tự, an toàn xã hội; nêu và thực hiện được
một số nội dung cơ bản của Luật An ninh mạng.
Các bài 8, 9, 10 đề cập nội dung về chủ đề: Điều lệnh đội ngũ. Nội dung kiến thức
giúp HS nêu được một số nội dung chính trong Điều lệnh Quản lí bộ đội và Điều lệnh
Công an nhân dân; nêu và thực hiện được các động tác đội ngũ từng người không có súng
chính xác, nhanh, mạnh, đẹp, thống nhất; nêu và thực hiện được thứ tự động tác tập hợp
đội hình cơ bản của tiểu đội để vận dụng trong các hoạt động chung của nhà trường.
Bài 11 đề cập nội dung về chủ đề: Chiến thuật bộ binh. Với nội dung kiến thức bài này,
giúp HS nắm được ý nghĩa, trường hợp vận dụng và thực hiện được các tư thế, động tác
cơ bản vận động trong chiến đấu phù hợp với địa hình, địa vật và tình huống cụ thể.
Bài 7, 12 đề cập nội dung về chủ đề: Một số hiểu biết về phòng thủ dân sự. Nội dung
kiến thức các bài học giúp HS phân tích, nhận diện và biết cách phòng tránh tác hại của
bom, mìn, đạn, vũ khí hoá học, vũ khí sinh học, vũ khí công nghệ cao, thiên tai, dịch bệnh
và cháy nổ; nắm được và biết cách sơ cứu các tai nạn thông thường, làm được các động
tác cầm máu tạm thời, cố định xương gãy, hô hấp nhân tạo, biết băng bó vết thương và
chuyển thương.
c) Phần cuối sách
Phần cuối sách có bảng giải thích thuật ngữ, giúp HS nắm rõ ý nghĩa của những
thuật ngữ quan trọng, liên quan tới nội dung bài học.

3. Cấu trúc bài học
Mỗi bài học trong SGK được thiết kế theo bốn hoạt động học tập, bao gồm: khởi động,
khám phá, luyện tập, vận dụng. Trong đó, các hoạt động được cấu trúc logic và phù hợp
với quy luật nhận thức của HS và lí thuyết kiến tạo. Từ tái hiện, nêu vấn đề, thực hành
kiểm tra giả thuyết, phân tích kết quả, rút ra nhận định và vận dụng vào cuộc sống.
TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN SỬ DỤNG SÁCH GIÁO KHOA MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH LỚP 10

11

a) Hoạt động khởi động
Hoạt động khởi động thường được thiết kế bằng một hoạt động. Hoạt động này rất
đa dạng, có thể là các câu hỏi gợi mở, quan sát hình ảnh, giải quyết tình huống hoặc các
trò chơi nhằm tạo hứng thú, kết nối kinh nghiệm với bài học mới và định hướng cho HS
tiếp cận nội dung bài học.
b) Hoạt động khám phá
Hoạt động khám phá thường được thiết kế bằng các hoạt động tìm tòi, khám phá,
quan sát, đọc và trả lời câu hỏi, thảo luận nhằm xây dựng kiến thức mới cho HS.
Bằng việc quan sát các hình ảnh, câu hỏi và tình huống điển hình, học sinh chủ động
tìm hiểu, khám phá, cùng bạn thảo luận, phát hiện và nhận diện tri thức mới. Hoạt động
khám phá giúp HS có hiểu biết ban đầu về nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân;
về truyền thống chống ngoại xâm của dân tộc, lực lượng vũ trang nhân dân và nghệ thuật
quân sự Việt Nam; có kiến thức cơ bản, cần thiết về phòng thủ dân sự và kĩ năng quân sự;
sẵn sàng thực hiện nghĩa vụ quân sự bảo vệ Tổ quốc. Kết thúc hoạt động khám phá có
phần chốt kiến thức ngắn gọn, cô đọng giúp HS ghi nhớ các kiến thức, kĩ năng cần thiết,
cốt lõi.
c) Hoạt động luyện tập
Hoạt động luyện tập thường được thiết kế bằng các bài tập thực hành, luyện tập theo
cá nhân, nhóm, giúp HS hoàn thành các hoạt động thông qua các câu hỏi, tình huống,
bài tập thực hành hình thành kĩ năng hay viết một bức thư, liệt kê các hoạt động về
công tác quốc phòng và an ninh diễn ra xung quanh HS.
Mục đích của hoạt động luyện tập nhằm củng cố, hoàn thiện những kiến thức, kĩ năng
vừa thu nhận được ở hoạt động khám phá. Đây chính là những hoạt động gắn với thực
tiễn cuộc sống mà HS được đưa vào các tình huống giả định về công tác quốc phòng và
an ninh. Từ đó, HS nhận xét, phân biệt những hành vi đúng, sai, đồng tình hay không
đồng tình với những hành vi đúng, sai và đề xuất quan điểm, cách xử lí khác nhau, tham
gia vào các hoạt động trải nghiệm về công tác quốc phòng và an ninh trong nhà trường và
địa phương nơi cư trú. Qua đó, giúp HS hiểu kĩ hơn kiến thức bài học và rèn luyện những
kĩ năng quân sự cần thiết theo mục tiêu bài học.
GV có thể tổ chức hoạt động luyện tập ngay ở trên lớp hoặc giao bài tập về nhà, có thể
đan xen với các đơn vị kiến thức tương ứng hoặc cũng có thể tách biệt.
d) Hoạt động vận dụng
Hoạt động vận dụng thường được thiết kế bằng các yêu cầu liên hệ, mở rộng phạm vi,
nhiệm vụ ra ngoài khuân viên lớp học, ứng dụng ở gia đình, cộng đồng và khuyến khích
tạo sản phẩm.

12

Mục đích của hoạt động vận dụng là giúp HS vận dụng những tri thức đã học vào
giải quyết các vấn đề về công tác quốc phòng và an ninh trong thực tiễn cuộc sống. Từ đó,
góp phần hình thành năng lực đặc thù của môn học Giáo dục quốc phòng và an ninh,
như: năng lực nhận thức các vấn đề về quốc phòng, an ninh; năng lực vận dụng các
kiến thức, kĩ năng quân sự đã học vào cuộc sống. Đó chính là các hoạt động bài tập,
triển khai tình huống mới trong cuộc sống giúp HS nhận thức rõ hơn trách nhiệm, nghĩa vụ
của mình đối với Tổ quốc, sẵn sàng cống hiến, hi sinh vì sự nghiệp xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Hoạt động vận dụng yêu cầu HS phải vận dụng các
năng lực thông qua việc quan sát, trao đổi, thảo luận với bạn bè, GV, gia đình và xã hội để
hoàn thành việc đánh giá thông qua các sản phẩm cụ thể.

4. Minh họa những điểm mới của sách
So với SGK Giáo dục quốc phòng và an ninh 10 hiện hành, SGK Giáo dục quốc phòng
1.0ӝWVӕWKӫÿRҥQÿiQKFҳSWK{QJWLQFiQKkQQJѭӡLGQJ

và an ninh 10 của NXBGDVN có nhiều điểm mới nổi bật, phù hợp với mục tiêu giáo dục
0ӝWVӕSKѭѫQJWKӭFSKәELӃQQKҵPÿiQKFҳSWK{QJWLQFiQKkQFӫDQJѭӡLGQJ
hiệnPjFiFÿӕLWѭӧQJ[ҩXWKѭӡQJVӱGөQJQKѭVDX
đại. Ví dụ:
a)7K{QJTXDFiFWUDQJPҥQJFyQӝLGXQJKҩSGүQWKXK~WQJѭӡLGQJNKLQJѭӡLGQJ
Nội dung
WUX\FұSVӁWӵÿӝQJFjLPmÿӝFYjRPi\ÿӇWKXWKұSWK{QJWLQ

Nội dung sách được lựa chọn và sắp xếp một cách khoa học, tinh giản, phù hợp và
*ӱLWLQQKҳQGөQJѭӡLGQJWUX\FұSYjRÿѭӡQJGүQPӣWӟLPӝWWUDQJPҥQJGR
thiết thực,
gần gũi với thực tiễn cuộc sống và tâm lí của HS.

ÿӕLWѭӧQJOұSVҹQ1JѭӡLGQJVӁEӏÿiQKFҳSGӳOLӋXFiQKkQQӃXÿLӅQWK{QJWLQWUrQ
WUDQJPҥQJQj\
Tại bài 6: Một số hiểu biết về an ninh mạng, đề cập những nội dung: một số nhóm

hành vi*ӱLWKѭÿLӋQWӱFyÿtQKNqPFiFWӋSWLQFyFKӭDPmÿӝFNKLQJѭӡLGQJPӣWKѭ
bị nghiêm cấm thực hiện trên không gian mạng; bảo vệ trẻ em trên không gian mạng;
tráchPmÿӝFVӁOk\QKLӉPYjRWKLӃWEӏ
nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân sử dụng không gian mạng; một số thủ đoạn
đánh cắp
thông tin cá nhân người dùng; một số biện pháp bảo đảm thông tin cá nhân
7K{QJTXDWKLӃWEӏQJRҥLYLYjFiFWKLӃWEӏOѭXWUӳQKLӉPPmÿӝFNKLÿѭӧFNӃWQӕLYjR
trênPi\WtQKVӁWLӃQKjQKWKXWKұSGӳOLӋXNKLFyÿLӅXNLӋQNӃWQӕL,QWHUQHWPmÿӝFVӁJӱL
mạng. Đây là những nội dung được lựa chọn và sắp xếp một cách khoa học, tinh giản,
phù GӳOLӋXUDPi\FKӫÿһWӣQѭӟFQJRjL
hợp và thiết thực, gần gũi với thực tiễn cuộc sống; là những nội dung quan trọng
giúp0ӝWVӕELӋQSKiSEҧRPұWWK{QJWLQFiQKkQWUrQPҥQJ
HS sử dụng Internet một cách an toàn trong thời đại công nghệ.

8

8

+uQK0ӝWVӕELӋQSKiSEҧRPұWWK{QJWLQFiQKkQWUrQPҥQJ

6ӱGөQJSKҫQPӅPGLӋWYLU~WFyEҧQTX\ӅQÿһWPұWNKҭXFyÿӝDQWRjQFDRFKR
WKLӃWEӏFiQKkQQKѭPi\WtQKÿLӋQWKRҥLWK{QJPLQK
TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN SỬ DỤNG SÁCH GIÁO KHOA MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH LỚP 10
.K{QJWXǤWLӋQNӃWQӕLYjRFiFPҥQJ:L¿F{QJFӝQJYjFiFPҥQJ:L¿PLӉQSKt
YuWLQWһFFyWKӇEtPұWWKLӃWOұSPӝWFKѭѫQJWUuQKWUXQJJLDQQKҵPWKHRG}LQJѭӡLGQJ
WURQJPҥQJÿy

13

(PKm\QrXFҧPQJKƭFӫDPuQKYӅVƭTXDQ+RjQJ3K~7KӏQKVDXNKLÿӑFÿRҥQYăQ
GѭӟLÿk\
6DXNKLWӕWQJKLӋSVƭTXDQPһFGTXrӣYQJÿӗQJEҵQJV{QJ+ӗQJQKѭQJ
+RjQJ3K~7KӏQKÿm[XQJSKRQJYӅF{QJWiFWҥLPӝWÿѫQYӏӣYQJELrQJLӟLSKtD%ҳF
FӫD7әTXӕF7URQJTXiWUuQKF{QJWiFDQKOX{QQӛOӵFKRjQWKjQKWӕWPӑLQKLӋPYө
Ngoài những
đơn vị kiến thức cơ bản trình bày trong SGK, ở mỗi bài học
ÿѭӧFJLDR7KHRNӃKRҥFKQăPQD\DQKVӁ[k\GӵQJJLDÿuQKKDLErQJLDÿuQKÿmOjP
OӉăQKӓLYjҩQÿӏQKQJj\WәFKӭFOӉFѭӟL7X\QKLrQGRWuQKKuQKGӏFKEӋQKGLӉQELӃQ
mục em có biết, giúp HS mở rộng, hiểu sâu hơn nội dung bài học.
SKӭFWҥSDQK[XQJSKRQJFQJYӟLÿѫQYӏWKDPJLDSKzQJFKӕQJGӏFKYuYұ\DQKÿm
[LQSKpSJLDÿuQKKRmQQJj\FѭӟLFӫDPuQKFKRÿӃQ
NKLKRjQWKjQKQKLӋPYө
(PFyELӃW"

có thêm

 (P Km\ VѭX WҫP QKӳQJ FkX FKX\ӋQ QyL YӅ
´%ɜWFʠQɁLĀkXNKL7ʌTXʈFFɞQ
QKLӋP Yө FӫD F{QJ DQ QKkQ GkQ Yj NӇ FKR PӑL EɜWFʠO~FQjRNKLQKkQGkQYɜWYɚ
QJѭӡL QJKH ĈLӅX Ju NKLӃQ HP WkP ÿҳF QKҩW ӣ QJX\ QDQ G QJj\ QɦQJ FKi\ KD\
ĀrP EmR JL{QJ OX{Q Fy FiF DQK
QKӳQJFkXFKX\ӋQÿy"
9Ұ1'Ө1*
(PKm\YLӃWUDJLҩ\QKӳQJÿLӅXVӁOjPQӃXWUӣWKjQK
VƭTXDQ4XkQÿӝLKRһF&{QJDQQKkQGkQ9LӋW1DP
7ӯQKӳQJNLӃQWKӭFÿmKӑFHPFyQKұQWKӭFJuYӅ
QJKƭDYөWUiFKQKLӋPFӫDPuQKYӟL7әTXӕF"
 (P Km\ WuP KLӇX YӅ EұF KjP FӫD Kҥ Vƭ TXDQ
FKLӃQ Vƭ WURQJ 4XkQ ÿӝL Yj &{QJ DQ QKkQ GkQ
9LӋW1DP

QKʦQJ FiQ Eʐ FKLɶQ VŜ 4XkQ ĀʐL
QKkQGkQ9LɾW1DP%ĄQJPuQKTXD
PɃDOŹQɦQJOʤDNK{QJTXɚQQJɘL
KLɺP QJX\ YɃʚW PʄL WKʤ WKiFK
VɬQVjQJKLVLQKĀɺEɚRYɾWtQKPɘQJ
Yj WjL VɚQ FʞD QKkQ GkQ EʖL ʠQJ
SKy WKLrQ WDL EmR OŹ NKɦF SKʜF
Vʨ Fʈ Yj WuP NLɶP FʠX QɘQ SKzQJ
FKʈQJGʂFKEɾQKOjQKLɾPYʜFKLɶQ
ĀɜX WURQJ WKʔL EuQK FʞD 4XkQ ĀʐL
QKkQGkQ9LɾW1DPOj´PɾQKOɾQK
WʢWUiLWLPµPʎLFiQEʐFKLɶQVŜµ
 3KLP WjL OLɾX 0ɾQK OɾQK Wʢ WUiL
WLP 7ʌQJ &ʜF &KtQK WUʂ 4XkQ ĀʐL
QKkQGkQ9LɾW1DP

BÀI

15
LỊCH SỬ, TRUYỀN THỐNG CỦA LỰC LƯỢNG
VŨ TRANG NHÂN DÂN VIỆT NAM
Khác so với SGK hiện hành, mỗi bài6DXEjLKӑFQj\KӑFVLQK
học trong SGK Giáo dục quốc phòng và an ninh 10
của NXBGDVN được thiết kế theo 4 hoạt
 1rXÿѭӧFQKӳQJQpWFKtQKYӅOӏFKVӱEҧQFKҩWWUX\ӅQWKӕQJDQKKQJFӫD
động: khởi động, khám phá, luyện tập, vận dụng.

b) Cấu trúc bài học

1

4XkQÿӝLQKkQGkQ9LӋW1DP&{QJDQQKkQGkQ9LӋW1DPYj'kQTXkQWӵYӋ

– Hoạt động khởi động:
Hoạt động khởi
động ở mỗi bài học
giúp HS chia sẻ những
điều liên quan, từ đó
hướng đến những
điều cần tìm hiểu của
bài học.
Ở bài 1: Lịch sử,
truyền thống của lực
lượng vũ trang nhân
dân Việt Nam, hoạt
động khởi động yêu cầu
HS chia sẻ hiểu biết
của mình về lực lượng
vũ trang, từ đó tạo
hứng thú, định hướng


 7ӯQKӳQJWUX\ӅQWKӕQJDQKKQJFӫDOӵFOѭӧQJYNJWUDQJU~WUDÿѭӧFQpWFѫEҧQ
FӫDQJKӋWKXұWTXkQVӵ9LӋW1DPTXDPӛLJLDLÿRҥQ

.+Ӣ,ĈӜ1*
4XDQViWKuQKYjFKRELӃW/ӵFOѭӧQJYNJWUDQJQKkQGkQ9LӋW1DPJӗPQKӳQJ
WKjQKSKҫQQjR
 +m\NӇYӅQKӳQJQJѭӡLWKkQKRһFQJѭӡL[XQJTXDQKKRҥWÿӝQJWURQJOӵFOѭӧQJYNJWUDQJ
QKkQGkQPjHPELӃW

E

D

F

+uQK/ӵFOѭӧQJYNJWUDQJQKkQGkQ9LӋW1DP

.+È03+È
I /ӎ&+6Ӱ%Ҧ1&+Ҩ7758<ӄ17+Ӕ1*&Ӫ$48Æ1ĈӜ,1+Æ1'Æ19,ӊ71$0

14

/ӏFKVӱ4XkQÿӝLQKkQGkQ9LӋW1DP
D1KӳQJQăPÿҫXFiFKPҥQJWURQJTXiWUuQKSKiWWULӇQSKRQJWUjRFiFKPҥQJTXҫQFK~QJ
PӝWVӕÿӝLYNJWUDQJÿmUDÿӡLQKѭ7ӵYӋÿӓ'XNtFK1DP.u'XNtFK%ҳF6ѫQ
FiFÿӝL&ӭXTXӕFTXkQ«Ĉk\OjQKӳQJÿӝLYNJWUDQJÿҫXWLrQFӫD9LӋW1DPGRĈҧQJ

HS tìm hiểu về lịch sử, truyền thống của các lực lượng: Quân đội nhân dân Việt Nam,
BÀI
THƯỜNG
THỨC
PHÒNG
Công an nhân dân Việt
Nam và Dân
quân
tự vệ ởTRÁNH
bài học.MỘT SỐ LOẠI

7

BOM, MÌN, ĐẠN, VŨ KHÍ HOÁ HỌC,
VŨ KHÍ SINH HỌC, VŨ KHÍ CÔNG NGHỆ CAO,
Hoạt động khámTHIÊN
phá ở mỗi
họcBỆNH
giúp HS
hình thành
TAI, bài
DỊCH
VÀ CHÁY
NỔ kiến thức mới, giải quyết
– Hoạt động khám phá:

vấn đề đặt ra của bài học.
6DXEjLKӑFQj\KӑFVLQK

 3KkQWtFKÿѭӧFWiFKҥLFӫDERPPuQÿҥQYNJNKtKRiKӑFYNJNKtVLQKKӑFYNJNKt

Ở bài 7: Thường thức
phòng tránh một số loại bom, mìn, đạn, vũ khí hoá học, vũ khí
F{QJQJKӋFDRWKLrQWDLYjFKi\Qә
1KұQGLӋQÿѭӧFPӝWVӕORҥLERPPuQÿҥQYNJNKtKRiKӑFYNJNKtVLQKKӑFYNJNKt
sinh học, vũ khí công *nghệ
cao, thiên tai, dịch bệnh và cháy nổ, hoạt động khám phá
F{QJQJKӋFDRYұWOLӋXQәQJX\Fѫ[ҧ\UDPҩWDQWRjQGRWKLrQWDLGӏFKEӋQK
YjFKi\QәJk\UD
được thiết kế bằng nhiều
hoạt động phong phú, đa dạng như: quan sát hình ảnh,

 %LӃWFiFKSKzQJWUiQKYjKѭӟQJGүQSKzQJWUiQKWiFKҥLFӫDERPPuQYNJNKt
đọc thông tin, trả lời câuKRiKӑFYNJNKtVLQKKӑFYNJNKtF{QJQJKӋFDRWKLrQWDLGӏFKEӋQKYjFKi\Qә
hỏi, tạo ra sản phẩm,… để HS tự mình khám phá và hình thành
kiến thức mới. Từ đó, nhận biết được tác hại của các loại bom, mìn, đạn và biết cách
phòng tránh.+Ӣ,ĈӜ1*
tác hại của các loại bom, mìn, đạn; biết cách phòng tránh thiên tai, dịch bệnh
xảy ra ở địa(PKm\NӇWrQPӝWVӕORҥLYNJNKtWKѭӡQJVӱGөQJWURQJFKLӃQWUDQKYjWiFKҥL
phương; có kĩ năng xử lí khi xảy ra cháy nổ.
FӫDFiFORҥLYNJNKtÿy
.+È03+È
I. 3+Ñ1*75È1+%200Î1ĈҤ19lj.+Ë+2È+Ӑ&9lj.+Ë6,1++Ӑ&9¬9lj.+Ë
&Ð1*1*+ӊ&$2
7iFKҥL

D

G
0uQ0$

F

E
%RPELTXҧәL

%RPELTXҧGӭDTXҧFDP

0uQ0

H
ĈҥQFӕLViWWKѭѫQJ

J
ĈҥQ0

+uQK0ӝWVӕORҥLERPPuQÿҥQ4XkQÿӝL0ӻVӱGөQJWURQJFKLӃQWUDQK9LӋW1DP

36

– Hoạt động luyện tập:
Hoạt động luyện tập ở mỗi bài học giúp HS rèn luyện các kiến thức, kĩ năng đã học
ở hoạt động khám phá.
TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN SỬ DỤNG SÁCH GIÁO KHOA MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH LỚP 10

15

WҥL QJNJ DQK OX{QQӛOӵFSKҩQÿҩXYӯDUqQOX\ӋQWURQJP{LWUѭӡQJTXkQQJNJ

Ở bài 2:
Nội dung cơ bản một số luật về quốc phòng và an ninh Việt Nam, hoạt động
YӯDWUDQKWKӫWKӡLJLDQ{QOX\ӋQÿӇWLӃSWөFWKHRÿXәLѭӟFPѫWUӣWKjQKQJѭӡLVƭTXDQ
4XkQÿӝLQKkQGkQ9LӋW1DP9ӟLTX\ӃWWkPYjQJKӏOӵFFDRDQKÿmWU~QJWX\ӇQ
luyện tập được thiết kế bằng câu hỏi, xử lí tình huống và yêu cầu tạo ra sản phẩm của HS.
YjRQJ{LWUѭӡQJPjPuQKPѫѭӟFӣNuWX\ӇQVLQKÿҥLKӑFQăPVDX
Từ đó, giúp HS củng cố kiến thức đã học về: mục tiêu Giáo dục quốc phòng và an ninh;
‡ĈL͙XJuÿmNKL͗Q+RjQJ3K~7KͣQKTX\͗WWkPWUͷWKjQKVƭTXDQ"
nghĩa vụ, trách
nhiệm của sĩ quan Quân đội và Công an nhân dân Việt Nam đã thu nhận
‡Ĉ͛WUͷWKjQKVƭTXDQTXkQÿͱLKR͏FF{QJDQQKkQGkQHPV͕OjPQK·QJJu"
được ở hoạt động
khám phá.
/8<ӊ17Ұ3
(PÿһWPөFWLrXJuNKLKӑFP{Q*LiRGөFTXӕFSKzQJYjDQQLQK"
(PKm\QrXFҧPQJKƭFӫDPuQKYӅVƭTXDQ+RjQJ3K~7KӏQKVDXNKLÿӑFÿRҥQYăQ
GѭӟLÿk\
6DXNKLWӕWQJKLӋSVƭTXDQPһFGTXrӣYQJÿӗQJEҵQJV{QJ+ӗQJQKѭQJ
+RjQJ3K~7KӏQKÿm[XQJSKRQJYӅF{QJWiFWҥLPӝWÿѫQYӏӣYQJELrQJLӟLSKtD%ҳF
FӫD7әTXӕF7URQJTXiWUuQKF{QJWiFDQKOX{QQӛOӵFKRjQWKjQKWӕWPӑLQKLӋPYө
ÿѭӧFJLDR7KHRNӃKRҥFKQăPQD\DQKVӁ[k\GӵQJJLDÿuQKKDLErQJLDÿuQKÿmOjP
OӉăQKӓLYjҩQÿӏQKQJj\WәFKӭFOӉFѭӟL7X\QKLrQGRWuQKKuQKGӏFKEӋQKGLӉQELӃQ
SKӭFWҥSDQK[XQJSKRQJFQJYӟLÿѫQYӏWKDPJLDSKzQJFKӕQJGӏFKYuYұ\DQKÿm
[LQSKpSJLDÿuQKKRmQQJj\FѭӟLFӫDPuQKFKRÿӃQ
NKLKRjQWKjQKQKLӋPYө
(PFyELӃW"
 (P Km\ VѭX WҫP QKӳQJ FkX FKX\ӋQ QyL YӅ
´%ɜWFʠQɁLĀkXNKL7ʌTXʈFFɞQ
QKLӋP Yө FӫD F{QJ DQ QKkQ GkQ Yj NӇ FKR PӑL EɜWFʠO~FQjRNKLQKkQGkQYɜWYɚ
QJѭӡL&ҩSFӭXYjFKX\ӇQWKѭѫQJOjQKӳQJNƭWKXұWÿҫXWLrQUҩWTXDQWUӑQJQKҵPWҥR
QJKH ĈLӅX Ju NKLӃQ HP WkP ÿҳF QKҩW ӣ QJX\ QDQ G QJj\ QɦQJ FKi\ KD\
ĀrP EmR JL{QJ OX{Q Fy FiF DQK
QKӳQJFkXFKX\Ӌ...