BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM

TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN
SỬ DỤNG SÁCH GIÁO KHOA
môn

CÔNG NGHỆ
CÔNG NGHỆ
TRỒNG TRỌT

LỚP

(Tài liệu lưu hành nội bộ)

s‡ng
c

u
c
v‘i
c
Ÿ
h
t
i
r
t
i
B sách: Kut n‡

NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM

10

2

BỘ SÁCH: KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG

MỤC LỤC
PHẦN MỘT: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG .................................................... 4
1. KHÁI QUÁT VỀ CHƯƠNG TRÌNH MÔN CÔNG NGHỆ ..................................4
1.1. Giới thiệu chung...............................................................................................4
1.2. Điểm mới của chương trình môn Công nghệ. .............................................4
1.3. Giáo dục STEM và hướng nghiệp trong
Chương trình môn Công nghệ ..............................................................................5
1.4. Chương trình môn Công nghệ lớp 10 – Công nghệ trồng trọt .................7
2. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ SÁCH GIÁO KHOA CÔNG NGHỆ 10
– CÔNG NGHỆ TRỒNG TRỌT ..............................................................................10
2.1. Quan điểm biên soạn .......................................................................................10
2.2. Điểm mới của sách giáo khoa Công nghệ 10 ...............................................11
2.3. Cấu trúc sách giáo khoa Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt ...............12
2.4. Khung kế hoạch dạy học với sách giáo khoa Công nghệ 10
– Công nghệ trồng trọt ...........................................................................................17
3. ĐỊNH HƯỚNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC ........................................................18
3.1. Đặc điểm dạy học phát triển năng lực và phẩm chất ..................................18
3.2. Phát triển phẩm chất và năng lực trong dạy học Công nghệ.....................19
4. ĐÁNH GIÁ TRONG DẠY HỌC CÔNG NGHỆ 10 ...............................................21
4.1. Định hướng đánh giá trong dạy học phát triển năng lực ...........................21
4.2. Công cụ đánh giá trong dạy học Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt .23
5. GIỚI THIỆU TÀI LIỆU BỔ TRỢ ..............................................................................23
5.1. Sách giáo viên Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt ................................23
5.2. Cam kết hỗ trợ giáo viên, cán bộ quản lí trong việc sử dụng
nguồn tài nguyên sách và học liệu điện tử...........................................................24
5.3. Hướng dẫn khai thác và sử dụng nguồn tài nguyên trong dạy học ..........26

PHẦN HAI. HƯỚNG DẪN XÂY DỰNG KẾ HOẠCH BÀI DẠY..................29
1. THIẾT KẾ BÀI DẠY VỚI SÁCH GIÁO KHOA CÔNG NGHỆ 10 –
CÔNG NGHỆ TRỒNG TRỌT .......................................................................................29
1.1. Xác định mục tiêu bài học ..............................................................................29
1.2. Phân tích cấu trúc và đặc điểm nội dung bài học ........................................29
1.3. Thiết kế các hoạt động dạy học ......................................................................30
2. BÀI SOẠN MINH HOẠ .............................................................................................32
TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................................35
TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN SỬ DỤNG SÁCH GIÁO KHOA MÔN CÔNG NGHỆ 10 – CÔNG NGHỆ TRỒNG TRỌT

3

PHẦN MỘT

NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG

1. KHÁI QUÁT VỀ CHƯƠNG TRÌNH MÔN CÔNG NGHỆ
1.1. Giới thiệu chung
Trong Chương trình giáo dục phổ thông năm 2018, giáo dục công nghệ được thực
hiện từ lớp 3 đến lớp 12 thông qua môn Tin học và Công nghệ ở cấp Tiểu học,
môn Công nghệ ở cấp Trung học cơ sở và cấp Trung học phổ thông. Ở giai đoạn giáo
dục cơ bản (Tiểu học và Trung học cơ sở), Công nghệ là môn học bắt buộc; ở giai đoạn
giáo dục định hướng nghề nghiệp (Trung học phổ thông), Công nghệ là môn học
lựa chọn, thuộc nhóm môn Công nghệ và Nghệ thuật.
Chương trình môn Công nghệ hình thành, phát triển ở học sinh năng lực công
nghệ và những phẩm chất đặc thù trong lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ để học tập, làm
việc hiệu quả trong môi trường công nghệ ở gia đình, nhà trường, xã hội và lựa chọn
ngành nghề thuộc các lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ; đồng thời cùng với các môn học
và hoạt động giáo dục khác, góp phần hình thành, phát triển các phẩm chất chủ yếu,
các năng lực chung; thực hiện các nội dung xuyên chương trình như phát triển bền vững,
biến đổi khí hậu, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, giáo dục tài chính.
Bên cạnh mục tiêu tổng quát nêu trên, giáo dục công nghệ phổ thông hướng tới
(1) Trang bị cho học sinh tri thức, năng lực nền tảng để tiếp tục theo học các ngành
kĩ thuật, công nghệ; (2) Định hướng nghề nghiệp cho học sinh phổ thông, đặc biệt là
hướng nghiệp và phân luồng trong lĩnh vực ngành nghề về kĩ thuật, công nghệ; (3) Thúc
đẩy giáo dục STEM, phát triển năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo, tư duy thiết kế.
Môn Công nghệ xoay quanh bốn mạch nội dung chính gồm công nghệ và đời
sống; lĩnh vực sản xuất chủ yếu; thiết kế và đổi mới công nghệ; công nghệ và hướng
nghiệp. Nội dung giáo dục công nghệ phổ thông rộng, đa dạng, thuộc nhiều lĩnh vực
kĩ thuật, công nghệ khác nhau. Trong Chương trình môn Công nghệ, có những nội
dung cơ bản, cốt lõi, phổ thông tất cả học sinh đều phải học. Bên cạnh đó, có những
nội dung có tính đặc thù, chuyên biệt nhằm đáp ứng nguyện vọng, sở thích của học
sinh, phù hợp với yêu cầu của từng địa phương, vùng miền.
1.2. Điểm mới của chương trình môn Công nghệ
Chương trình môn Công nghệ, bên cạnh kế thừa nhiều ưu điểm của chương
trình hiện hành, có một số thay đổi phù hợp với định hướng đổi mới của Chương
trình giáo dục phổ thông năm 2018, với đặc điểm, vai trò và xu thế của giáo dục công
nghệ. Đó là:

4

BỘ SÁCH: KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG

Chương trình phát triển năng lực, phẩm chất: chương trình môn Công nghệ có đầy
đủ đặc điểm của chương trình giáo dục định hướng phát triển năng lực và phẩm chất
cho học sinh. Đây là thay đổi bao trùm, có tính chất chi phối tổng thể tới mục tiêu, nội
dung, phương pháp, hình thức tổ chức dạy học và kiểm tra đánh giá của môn học.
Chương trình môn Công nghệ hướng tới hình thành và phát triển năng lực công nghệ;
góp phần hình thành và phát triển các phẩm chất chủ yếu và năng lực chung được xác
định trong Chương trình tổng thể.
Thúc đẩy giáo dục STEM: chương trình môn Công nghệ gắn với thực tiễn, hướng tới
thực hiện mục tiêu “học công nghệ để học tập, làm việc hiệu quả trong môi trường công
nghệ tại gia đình, nhà trường, cộng đồng”; thúc đẩy đổi mới sáng tạo thông qua việc bố trí
nội dung thiết kế kĩ thuật ở cả cấp Tiểu học và cấp Trung học; định hướng giáo dục STEM,
lĩnh vực giáo dục đang rất được quan tâm trong chương trình giáo dục phổ thông mới.
Tích hợp giáo dục hướng nghiệp: chương trình môn Công nghệ thể hiện rõ ràng,
đầy đủ vai trò giáo dục hướng nghiệp trong dạy học công nghệ. Sự đa dạng về lĩnh vực
kĩ thuật, công nghệ trong nội dung môn Công nghệ cũng mang lại ưu thế của môn học
trong việc lồng ghép, tích hợp nội dung giáo dục hướng nghiệp trong môn học thông
qua các chủ đề về lựa chọn nghề nghiệp; các nội dung giới thiệu về ngành nghề chủ yếu
thuộc các lĩnh vực sản xuất môn Công nghệ đề cập; các hoạt động trải nghiệm nghề
nghiệp qua các mô đun kĩ thuật, công nghệ tự chọn. Nội dung giáo dục hướng nghiệp
được đề cập ở các lớp cuối của giai đoạn giáo dục cơ bản và toàn bộ giai đoạn giáo dục
định hướng nghề nghiệp.
Tiếp cận nghề nghiệp: ở cấp Trung học phổ thông, chương trình môn Công nghệ
chuẩn bị cho học sinh lựa chọn nghề nghiệp về kĩ thuật, công nghệ. Tư tưởng của giáo
dục công nghệ ở cấp học này hoàn toàn mới so với chương trình hiện hành. Trong giai
đoạn này, nội dung dạy học cho cả hai định hướng công nghiệp và nông nghiệp đều
mang tính đại cương, nguyên lí, cơ bản, cốt lõi và nền tảng cho mỗi lĩnh vực, giúp học
sinh tự tin và thành công khi lựa chọn ngành nghề kĩ thuật, công nghệ sau khi kết thúc
Trung học phổ thông.
Ngoài ra, môn Công nghệ trong chương trình giáo dục phổ thông mới đảm bảo tinh
giản nội dung, phản ánh được tinh thần đổi mới và cập nhật về phương pháp, hình thức
tổ chức dạy học và kiểm tra đánh giá. Những đổi mới nêu trên cùng góp phần thực hiện
tư tưởng chủ đạo của môn Công nghệ là Nhẹ nhàng – Hấp dẫn – Thiết thực.
1.3. Giáo dục STEM và hướng nghiệp trong Chương trình môn Công nghệ
1.3.1. Giáo dục STEM
Trong chương trình giáo dục phổ thông mới, môn Công nghệ phản ánh hai
thành phần là T (technology) và E (engineering) trong bốn thành phần của STEM. Vì
vậy, môn Công nghệ có vai trò quan trọng thể hiện tư tưởng giáo dục STEM trong
chương trình giáo dục phổ thông mới.
TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN SỬ DỤNG SÁCH GIÁO KHOA MÔN CÔNG NGHỆ 10 – CÔNG NGHỆ TRỒNG TRỌT

5

Sản phẩm, quá trình công nghệ môn học đề cập luôn mang tính tích hợp, gắn với
thực tiễn, liên hệ chặt chẽ với Toán học và Khoa học. Đặc điểm này là cơ sở để tăng
cường giáo dục STEM trong dạy học môn Công nghệ.
Có sự tương đồng về phương pháp, hình thức tổ chức dạy học giữa dạy học công
nghệ và giáo dục STEM. Đó là chú trọng vào hoạt động, thực hành, trải nghiệm và
định hướng sản phẩm. Đây cũng là cơ sở để triển khai dạy học nhiều nội dung công
nghệ tiếp cận STEM.
Giáo dục STEM trong môn Công nghệ được thực hiện thông qua dạy học các chủ
đề, mạch nội dung, chuyên đề học tập từ cấp Tiểu học tới cấp Trung học như mô hình
điện gió, mô hình điện mặt trời, ngôi nhà thông minh, các dự án học tập, nghiên cứu
thuộc các lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, kĩ thuật cơ khí, robot và máy thông
minh. Khi triển khai chương trình, giáo dục STEM trong dạy học môn Công nghệ sẽ
tiếp tục được mở rộng thông qua dạy học các chủ đề liên môn giữa các môn học STEM.
1.3.2. Giáo dục hướng nghiệp
Giáo dục hướng nghiệp trong môn Công nghệ được thể hiện trước hết qua việc mô
tả yêu cầu cần đạt về định hướng nghề nghiệp trong năng lực tìm hiểu công nghệ, năng
lực thành phần của năng lực công nghệ.
Biểu hiện cụ thể của giáo dục hướng nghiệp trong môn Công nghệ bao gồm các cấp
độ: (1) Mạch nội dung về hướng nghiệp; (2) Yêu cầu cần đạt về ngành nghề thuộc các
lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ; (3) Trải nghiệm ngành nghề thông qua các mô đun
kĩ thuật, công nghệ tự chọn. Giáo dục hướng nghiệp trong môn Công nghệ được triển
khai chủ yếu ở các lớp cuối cấp Trung học cơ sở và toàn bộ giai đoạn giáo dục định
hướng nghề nghiệp.
Ở các lớp 7 và 8, giáo dục hướng nghiệp được thể hiện qua các yêu cầu cần đạt về
ngành nghề liên quan tới các lĩnh vực nông – lâm nghiệp và thuỷ sản, kĩ thuật cơ khí,
kĩ thuật điện.
Ở lớp 9, giáo dục hướng nghiệp được thực hiện thông qua các nội dung quan trọng
về hướng nghiệp bao gồm nghề nghiệp, hệ thống giáo dục quốc dân, thị trường lao
động, và phương pháp lựa chọn nghề nghiệp. Đây là nội dung cơ sở để triển khai các
hoạt động hướng nghiệp trong hoạt động trải nghiệm. Cũng trong lớp 9, học sinh
được lựa chọn theo học một mô đun có tính nghề về kĩ thuật, công nghệ thuộc ba lĩnh
vực công nghiệp, nông nghiệp và dịch vụ. Qua đó, học sinh được trải nghiệm kĩ thuật,
công nghệ gắn với yếu tố nghề nghiệp, hình thành phẩm chất, năng lực tương ứng,
đánh giá được mức độ phù hợp, hứng thú của bản thân về các lĩnh vực kĩ thuật, công
nghệ tương ứng.
Trong giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp, với tinh thần học để chuẩn bị,
học để thích ứng với lĩnh vực nghề nghiệp học sinh lựa chọn sau khi tốt nghiệp, môn
Công nghệ có vai trò trang bị cho học sinh tri thức nền tảng và các năng lực cốt lõi phù
hợp với ngành nghề kĩ thuật, công nghệ các em lựa chọn sau khi tốt nghiệp trung học
phổ thông thuộc một trong hai định hướng Công nghiệp hoặc Nông nghiệp.

6

BỘ SÁCH: KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG

1.4. Chương trình môn Công nghệ lớp 10 – Công nghệ trồng trọt
1.4.1. Nội dung và yêu cầu cần đạt
Công nghệ 10 định hướng nông nghiệp với chủ đề là “Công nghệ trồng trọt”
có tám mạch nội dung chính. Thông qua các mạch nội dung chính, môn Công nghệ 10
– Công nghệ trồng trọt góp phần giúp học sinh hình thành và phát triển các năng lực
công nghệ, các phẩm chất chủ yếu và năng lực chung cốt lõi được nêu trong Chương
trình giáo dục phổ thông năm 2018.
Nội dung và yêu cầu cần đạt cho từng mạch nội dung của môn Công nghệ 10
– Công nghệ trồng trọt được thể hiện trong bảng dưới đây:
Nội dung
Giới thiệu chung về
trồng trọt

Yêu cầu cần đạt
– Trình bày được vai trò và triển vọng của trồng trọt
trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0.
– Phân loại được các nhóm cây trồng theo nguồn gốc,
đặc tính sinh vật học và mục đích sử dụng.
– Phân tích được mối quan hệ giữa cây trồng với các
yếu tố chính trong trồng trọt.
– Nêu được một số thành tựu nổi bật của việc ứng dụng
công nghệ cao trong trồng trọt.
– Trình bày được những yêu cầu cơ bản với người lao
động của một số ngành nghề phổ biến trong trồng trọt.

Đất trồng

– Trình bày được khái niệm, thành phần, tính chất của
đất trồng.
– Giải thích được cơ sở khoa học của các biện pháp sử
dụng, cải tạo, bảo vệ đất trồng.
– Nêu được một số ứng dụng công nghệ cao trong
sản xuất đất/giá thể trồng cây (Ví dụ: Sản xuất đất/giá thể
trồng cây từ xơ dừa, từ trấu, từ đất sét,...).
– Xác định được độ mặn, độ chua của đất.
– Vận dụng được kiến thức về sử dụng, cải tạo đất trồng
vào thực tiễn.

TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN SỬ DỤNG SÁCH GIÁO KHOA MÔN CÔNG NGHỆ 10 – CÔNG NGHỆ TRỒNG TRỌT

7

Nội dung
Phân bón

Yêu cầu cần đạt
– Trình bày được khái niệm về phân bón, vai trò của
phân bón trong trồng trọt; đặc điểm của một số loại
phân bón phổ biến.
– So sánh được các biện pháp sử dụng và bảo quản phân
bón phổ biến.
– Trình bày được một số ứng dụng của công nghệ hiện
đại trong sản xuất phân bón (Ví dụ: công nghệ vi sinh,
công nghệ nano,...).
– Nhận biết được một số loại phân bón thông thường.
– Vận dụng được kiến thức về sử dụng và bảo quản
phân bón vào thực tiễn.

Công nghệ giống cây trồng – Trình bày được khái niệm, vai trò của giống cây trồng.
– Mô tả được các phương pháp chọn, tạo và nhân giống
cây trồng phổ biến.
– Trình bày được ứng dụng của công nghệ sinh học
trong chọn, tạo và nhân giống cây trồng
(Ví dụ: tạo cây trồng biến đổi gene, nhân giống bằng
nuôi cấy mô tế bào).
– Thực hiện được việc nhân giống cây trồng bằng
phương pháp nhân giống vô tính.
Phòng trừ sâu, bệnh hại – Trình bày được tác hại của sâu, bệnh và ý nghĩa của
cây trồng
việc phòng, trừ sâu, bệnh hại cây trồng.
– Mô tả được đặc điểm nhận biết, nêu được nguyên
nhân và biện pháp phòng, trừ một số loại sâu, bệnh hại
cây trồng thường gặp.
– Nêu được ứng dụng công nghệ vi sinh trong phòng,
trừ sâu, bệnh hại cây trồng.
– Lựa chọn được các biện pháp an toàn cho con người
và môi trường trong phòng, trừ sâu, bệnh hại cây trồng.
– Nhận biết được một số loại sâu, bệnh hại cây trồng
thường gặp.

8

BỘ SÁCH: KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG

Nội dung
Kĩ thuật trồng trọt

Trồng trọt công nghệ cao

Yêu cầu cần đạt
– Mô tả được các bước trong quy trình trồng trọt.
– Nêu được một số ứng dụng nổi bật của cơ giới hoá
trồng trọt.
– Nêu được một số ứng dụng công nghệ cao trong thu
hoạch, bảo quản và chế biến sản phẩm trồng trọt.
– Lập được kế hoạch, tính toán được chi phí cho việc
trồng và chăm sóc một loại cây trồng.
– Chế biến được một số sản phẩm trồng trọt bằng
phương pháp đơn giản.
– Tham gia trồng và chăm sóc một số loại cây trồng phổ
biến ở địa phương.
– Trình bày được những vấn đề cơ bản của trồng trọt
công nghệ cao.
– Mô tả được một số mô hình trồng trọt công nghệ cao.
Giải thích được cơ sở khoa học của các hệ thống trồng
cây không dùng đất (Ví dụ: trồng cây trong nhà có mái
che, công nghệ tưới nhỏ giọt, hệ thống trồng cây thông
minh; hệ thống trồng cây thuỷ canh, khí canh).
– Thực hiện được việc trồng cây bằng phương pháp
không dùng đất.

Bảo vệ môi trường trong – Trình bày được sự cần thiết phải bảo vệ môi trường
trồng trọt.
trong trồng trọt.
– Nêu được ứng dụng của công nghệ vi sinh trong bảo
vệ môi trường và xử lí chất thải trồng trọt.
– Thực hiện được một số công việc đơn giản trong quy
trình xử lí chất thải trồng trọt.
1.4.2. Đặc điểm Chương trình môn Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt
Môn Công nghệ ở giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp chuẩn bị cho học
sinh kiến thức nền tảng, có tính chất cơ bản và đại cương; năng lực công nghệ và một
số năng lực, phẩm chất khác, tạo điều kiện thuận lợi và giúp học sinh thành công khi
theo học và lựa chọn nghề nghiệp thuộc các lĩnh vực về kĩ thuật, công nghệ.
Chương trình Công nghệ lớp 10 – Công nghệ trồng trọt được phát triển đồng tâm
theo hướng kế thừa và phát triển mạch nội dung trồng trọt học sinh đã được học trong
chương trình Công nghệ lớp 7. Bên cạnh đó, chương trình cũng chú trọng đến việc
cập nhật các kiến thức, công nghệ hiện đại về trồng trọt phù hợp với xu hướng phát
triển của trồng trọt ở Việt Nam và trên thế giới.
Nội dung Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt đề cập đến các kiến thức và kĩ năng
cơ bản, cốt lõi của trồng trọt. Đây đều là những nội dung gắn liền với thực tiễn cuộc
TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN SỬ DỤNG SÁCH GIÁO KHOA MÔN CÔNG NGHỆ 10 – CÔNG NGHỆ TRỒNG TRỌT

9

sống của con người. Trong đó, có những nội dung học sinh đã trải nghiệm nhưng chưa
hiểu, có những nội dung quan trọng nhưng học sinh chưa được tiếp cận. Nội dung
Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt sẽ giúp học sinh hình thành và phát triển những
phẩm chất và năng lực cần thiết trong lĩnh vực trồng trọt, đặc biệt là trồng trọt trong
bối cảnh cuộc cánh mạng công nghiệp 4.0.
Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt có mối liên hệ mật thiết với môn Công nghệ
ở cấp Trung học cơ sở (đặc biệt là Công nghệ 7 và Công nghệ 9), với môn Khoa học tự
nhiên ở cấp Trung học cơ sở và môn Sinh học ở cấp Trung học phổ thông. Đặc điểm
này đòi hỏi giáo viên cần khai thác những hiểu biết của học sinh đã được học có liên
quan tới mỗi bài học, nâng cao hứng thú, phát huy tính tích cực học tập của học sinh.
Bên cạnh những nội dung mang tính đại cương, cốt lõi về trồng trọt, Công nghệ 10 –
Công nghệ trồng trọt còn đề cập tới các nội dung có tính chất cập nhật về xu thế phát
triển của công nghệ trồng trọt như công nghệ sinh học trong sản xuất phân bón và
thuốc bảo vệ thực vật, công nghệ sinh học trong chọn tạo giống cây trồng, công nghệ
thuỷ canh, công nghệ khí canh, ứng dụng IoT trong trồng trọt, công nghệ sinh học
trong bảo vệ môi trường,...
Công nghệ 10 định hướng nông nghiệp quan tâm tích hợp các nội dung xuyên
chương trình về biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường, phát triển bền vững, giáo dục tài
chính,… Bên cạnh đó, tư tưởng giáo dục hướng nghiệp cũng được chú trọng thực
hiện, phản ánh đầy đủ tinh thần của giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp với
đặc thù của môn công nghệ.

2. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ SÁCH GIÁO KHOA CÔNG NGHỆ 10 – CÔNG NGHỆ
TRỒNG TRỌT
2.1. Quan điểm biên soạn
Sách giáo khoa Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt được biên soạn trên quan
điểm tiếp cận xu hướng quốc tế về sách giáo khoa phát triển năng lực, đồng thời kế
thừa ưu điểm của sách giáo khoa hiện hành. Cụ thể, sách giáo khoa Công nghệ 10 –
Công nghệ trồng trọt thuộc bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” được biên soạn
dựa trên bốn quan điểm chủ đạo:
2.1.1. Phát triển năng lực, phẩm chất
Sách giáo khoa Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt được biên soạn bám sát các
tiêu chuẩn, tiêu chí quy định về sách giáo khoa trong thông tư 33/2017/TT-BGDĐT.
Tư tưởng phát triển năng lực và phẩm chất được thể hiện rõ qua việc đạt được các
tiêu chí như: Cấu trúc bài học trong sách giáo khoa bao gồm: mở đầu, kiến thức mới,
luyện tập, vận dụng; kiến thức mới được thể hiện thông qua kênh chữ, kênh hình
nhằm cung cấp thông tin để học sinh dựa vào đó xử lí, thực hiện các hoạt động; tạo cơ
hội và khuyến khích học sinh tích cực, tự lực, chủ động, sáng tạo thông qua các hoạt

10

BỘ SÁCH: KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG

động học; có nội dung giáo dục phát triển bền vững, bảo vệ môi trường, biến đổi khí
hậu, giáo dục tài chính; không định kiến về sắc tộc, tôn giáo, nghề nghiệp, giới, lứa tuổi
và địa vị,…
2.1.2. Bám sát Chương trình giáo dục phổ thông năm 2018
Sách giáo khoa Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt được biên soạn bám sát mục
tiêu, yêu cầu cần đạt, các biểu hiện về phẩm chất chủ yếu, năng lực chung cốt lõi và
được lồng ghép, tích hợp trong các hoạt động phù hợp ở mỗi bài học.
Phản ánh đầy đủ mục tiêu giáo dục công nghệ phổ thông; mô hình, yêu cầu cần đạt
về năng lực công nghệ cấp Trung học cơ sở; nội dung, yêu cầu cần đạt chương trình
công nghệ lớp 10; định hướng phương pháp, hình thức tổ chức dạy học và kiểm tra
đánh giá trong dạy học công nghệ.
2.1.3. Kết nối thực tiễn
Sách giáo khoa Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt thể hiện đầy đủ thông điệp
chung của bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống”.
Thông điệp của bộ sách thể hiện qua việc phát triển phẩm chất, năng lực của học
sinh dựa trên “chất liệu” kiến thức trong sách giáo khoa; nội dung phù hợp với đặc
điểm tâm, sinh lí và trải nghiệm của học sinh; phản ánh những vấn đề của cuộc sống,
cập nhật những thành tựu của khoa học, công nghệ; giúp học sinh giải quyết những
vấn đề của cuộc sống từ các cấp độ và phương diện khác nhau.
2.1.4. Dễ dạy – Dễ học
Đây là quan điểm xuyên suốt và thống nhất của sách giáo khoa Công nghệ giúp học
sinh có được những nội dung học tập bổ ích và thiết thực, tham gia và hứng thú với
các hoạt động học tập Nhẹ nhàng – Hấp dẫn – Thiết thực.
Bên cạnh đó, quan điểm này còn được thể hiện và nhấn mạnh qua việc thúc đẩy giáo
dục STEM và giáo dục hướng nghiệp; coi trọng các hoạt động thực hành, trải nghiệm và
tư tưởng sư phạm tích cực; coi trọng kênh hình, tích hợp các nội dung giáo dục xuyên
chương trình; kết hợp với các môn học, hoạt động giáo dục khác trong nhà trường.
2.2. Điểm mới của sách giáo khoa Công nghệ 10
Cấu trúc bài học: Bài học trong sách giáo khoa có cấu trúc hiện đại, là sự kết hợp hài
hòa của kênh HỌC LIỆU và kênh HOẠT ĐỘNG. Kênh học liệu phản ánh nội dung của
chủ đề bài học. Kênh hoạt động thể hiện tư tưởng sư phạm phát triển phẩm chất, năng
lực của học sinh trong bài học và được được thể hiện thông qua các hộp chức năng.
Dự án học tập: Sách giáo khoa Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt còn có các dự án
học tập giúp học sinh vận dụng kiến thức, kĩ năng đã có để thực hiện một nhiệm vụ phức
hợp, có tính thực tiễn. Qua đó, kết nối bài học với thực tiễn, góp phần phát triển năng
lực, phẩm chất cho người học. Dự án học tập được trình bày thống nhất, bao gồm các
nội dung: giới thiệu, nhiệm vụ, tiến trình thực hiện, đánh giá, thông tin bổ trợ.
TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN SỬ DỤNG SÁCH GIÁO KHOA MÔN CÔNG NGHỆ 10 – CÔNG NGHỆ TRỒNG TRỌT

11

Nội dung học tập: Nội dung bài học bám sát yêu cầu cần đạt trong chương trình
môn Công nghệ, đảm bảo tính cơ bản và cập nhật, gắn với thực tiễn, được trình bày
sinh động và đẹp mắt với sự kết hợp hài hoà của kênh chữ, kênh hình cùng các hộp
chức năng, thuật ngữ và thông tin bổ sung.
Tính sư phạm: Các hộp chức năng Khám phá, Thực hành, Vận dụng, Kết nối năng
lực, Kết nối nghề nghiệp trong sách giáo khoa Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt
giúp học sinh tự học thuận lợi và hiệu quả hơn; giúp cho giáo viên dễ dàng thiết kế các
hoạt động mở đầu, hình thành kiến thức, thực hành, vận dụng và tìm tòi mở rộng. Đây
là những hoạt động học tập đặc trưng của bài dạy phát triển phẩm chất, năng lực.
Tính tích hợp: Sách giáo khoa Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt thể hiện đầy đủ
quan điểm giáo dục tích hợp qua việc lồng ghép nội dung giáo dục tài chính, giáo dục
hướng nghiệp, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, giáo dục biến đổi khí hậu và
phát triển bền vững,... trong mỗi bài học, dự án học tập.
2.3. Cấu trúc sách giáo khoa Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt
2.3.1. Cấu trúc chung
Sách được cấu trúc thành tám chương gồm Chương I: Giới thiệu chung về trồng
trọt, Chương II: Đất trồng, Chương III: Phân bón, Chương IV: Công nghệ giống cây
trồng, Chương V: Phòng trừ sâu, bệnh hại cây trồng, Chương VI: Kĩ thuật trồng trọt,
Chương VII: Trồng trọt công nghệ cao, Chương VIII: Bảo vệ môi trường trong trồng
trọt. Trong mỗi chương, có các bài học hoặc dự án học tập. Sách giáo khoa Công nghệ
10 – Công nghệ trồng trọt có 28 bài học và dự án học tập. Cụ thể:
Chương I: Giới thiệu chung về trồng trọt
Bài 1. Giới thiệu về trồng trọt
Bài 2. Cây trồng và các yếu tố chính trong trồng trọt
Chương II: Đất trồng
Bài 3. Giới thiệu về đất trồng
Bài 4. Sử dụng, cải tạo và bảo vệ đất trồng
Bài 5. Giá thể trồng cây
Bài 6. Thực hành: Xác định độ chua và độ mặn của đất
Chương III: Phân bón
Bài 7. Giới thiệu về phân bón
Bài 8. Sử dụng và bảo quản phân bón
Bài 9. Ứng dụng công nghệ vi sinh trong sản xuất phân bón
Bài 10. Thực hành: Nhận biết một số loại phân bón hoá học

12

BỘ SÁCH: KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG

Chương IV: Công nghệ giống cây trồng
Bài 11. Khái niệm và vai trò của giống cây trồng
Bài 12. Một số phương pháp chọn tạo giống cây trồng
Bài 13. Nhân giống cây trồng
Bài 14. Thực hành: Nhân giống cây ăn quả bằng phương pháp ghép
Chương V: Phòng trừ sâu, bệnh hại cây trồng
Bài 15. Sâu, bệnh hại cây trồng và ý nghĩa của việc phòng trừ
Bài 16. Một số sâu hại cây trồng thường gặp và biện pháp phòng trừ
Bài 17. Một số bệnh hại cây trồng thường gặp và biện pháp phòng trừ
Bài 18. Ứng dụng công nghệ vi sinh trong phòng trừ sâu, bệnh hại
cây trồng
Chương VI: Kĩ thuật trồng trọt
Bài 19. Quy trình trồng trọt và cơ giới hoá trong trồng trọt
Bài 20. Công nghệ cao trong thu hoạch và bảo quản sản phẩm trồng trọt
Bài 21. Chế biến sản phẩm trồng trọt
Bài 22. Dự án trồng hoa trong chậu
Chương VII: Trồng trọt công nghệ cao
Bài 23. Giới thiệu về trồng trọt công nghệ cao
Bài 24. Một số công nghệ cao trong trồng trọt
Bài 25. Công nghệ trồng cây không dùng đất
Chương VIII: Bảo vệ môi trường trong trồng trọt
Bài 26. Sự cần thiết phải bảo vệ môi trường trong trồng trọt
Bài 27. Ứng dụng công nghệ vi sinh trong bảo vệ môi trường và xử lí chất
thải trồng trọt
Bài 28. Thực hành: Sử dụng rơm, rạ để trồng nấm rơm
Mỗi bài học trong sách giáo khoa là sự kết hợp hài hoà của kênh HỌC LIỆU và
kênh HOẠT ĐỘNG. Kênh Học liệu phản ánh nội dung của chủ đề bài học, được chia
thành hai tuyến là tuyến Nội dung chính và tuyến Nội dung bổ trợ. Kênh hoạt động
thể hiện tư tưởng sư phạm phát triển phẩm chất, năng lực của học sinh trong bài học.
Dự án học tập trong sách giáo khoa giúp học sinh vận dụng kiến thức, kĩ năng
đã có để thực hiện một nhiệm vụ phức hợp, có tính thực tiễn. Qua đó, kết nối bài học
với thực tiễn, góp phần phát triển năng lực, phẩm chất cho người học. Dự án trong
sách giáo khoa được trình bày thống nhất, bao gồm các nội dung: nhiệm vụ, tiến trình
thực hiện, đánh giá, thông tin bổ trợ.
Phần đầu sách giáo khoa là nội dung Hướng dẫn sử dụng sách, giúp học sinh
hiểu được cấu trúc của mỗi bài học, ý nghĩa của các hoạt động trong bài học, ghi nhớ
TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN SỬ DỤNG SÁCH GIÁO KHOA MÔN CÔNG NGHỆ 10 – CÔNG NGHỆ TRỒNG TRỌT

13

các biểu tượng quy ước được sử dụng trong bài học. Nhờ đó, việc học tập với sách giáo
khoa của học sinh sẽ dễ dàng và hiệu quả hơn. Ở cuối sách giáo khoa là bảng thuật
ngữ, giải nghĩa toàn bộ các thuật ngữ chính đã được thể hiện trong từng bài học, giúp
học sinh nhanh chóng tra cứu các từ khoá quan trọng trong sách giáo khoa.
2.3.2. Cấu trúc bài học
Bài học trong sách giáo khoa Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt được trình bày
thống nhất gồm 3 phần:
(I) Phần dẫn nhập: Phần này gồm mục tiêu của bài học và học liệu dẫn nhập.
Trong đó, mục tiêu của bài học bám sát yêu cầu cần đạt chương trình và là điều bài
học hướng tới đạt được; học liệu dẫn nhập được thể hiện dưới dạng kênh hình và kênh
chữ, được sử dụng để tổ chức hoạt động dẫn nhập, khởi động cho bài học.

(II) Phần học liệu: Phần này gồm nội dung chính và nội dung bổ trợ (được trình
bày dưới dạng thông tin bổ sung). Nội dung chính được lựa chọn đảm bảo tiêu chí
phù hợp với mục tiêu bài học, bám sát yêu cầu cần đạt của chương trình, thể hiện định
hướng phát triển phẩm chất, năng lực, có các nội dung tích hợp giáo dục STEM, giáo
dục tài chính, bảo vệ môi trường, phát triển bền vững…, đồng thời đề cao tiêu chí Nhẹ
nhàng – Hấp dẫn – Thiết thực. Thông tin bổ sung là những thông tin bổ ích, thú vị và
hấp dẫn liên quan tới nội dung học tập nhưng lại mở rộng so với yêu cầu của bài học.
(III) Phần hoạt động: Phần này được trình bày dưới dạng các hộp chức năng, đây
là một trong những đặc trưng nổi bật của sách giáo khoa Công nghệ 10 – Công nghệ
trồng trọt. Mỗi hộp chức năng thể hiện một vai trò, ý nghĩa khác nhau, hướng tới mục
tiêu bài học và phát triển năng lực, phẩm chất cho học sinh. Sách giáo khoa Công nghệ
10 – Công nghệ trồng trọt gồm các hộp chức năng sau đây:

14

BỘ SÁCH: KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG

(1) Khám phá: Hoạt động này nhằm kiến tạo tri thức cho học sinh qua các hoạt
động quan sát, phân tích và tổng hợp từ các học liệu trong sách giáo khoa hay kết nối
với thực tiễn ở cấp độ liên hệ, với trải nghiệm của bản thân trong đời sống.

(2) Luyện tập: Các bài tập, các nhiệm vụ học tập liên quan trực tiếp tới kiến thức
mới của bài học. Qua đó, phát triển kĩ năng nhận thức và khắc sâu kiến thức bài học.

(3) Thực hành: Hoạt động được tiến hành theo quy trình và dựa trên các dụng
cụ, thiết bị cần thiết. Trong một số trường hợp, hoạt động thực hành có thể được thực
hiện qua các học liệu được cung cấp trong sách giáo khoa.
(4) Vận dụng: Thực hiện một hay nhiều nhiệm vụ học tập phức hợp, gắn liền
với thực tiễn trên cơ sở huy động kiến thức, kĩ năng trong bài học. Hoạt động này
hướng tới hình thành và phát triển năng lực đặc thù bài học thể hiện cũng như kết nối
bài học với thực tiễn ở cấp độ hành động.

TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN SỬ DỤNG SÁCH GIÁO KHOA MÔN CÔNG NGHỆ 10 – CÔNG NGHỆ TRỒNG TRỌT

15

(5) Kết nối năng lực: Hình thành và phát triển năng lực chung cốt lõi, năng lực
thành phần của năng lực công nghệ mà bài học không thể hiện. Hộp kết nối năng lực
được thể hiện dưới hai dạng: (i) Nội dung thông tin về năng lực; (ii) Nhiệm vụ học tập
để phát triển năng lực.

(6) Kết nối nghề nghiệp: Trình bày về tên nghề, đặc điểm của nghề, cơ hội việc
làm của nghề, những yêu cầu về phẩm chất, năng lực của người làm nghề. Hộp chức
năng này giúp thực hiện tốt mục tiêu giáo dục hướng nghiệp trong môn Công nghệ,
một tro...