BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM

TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN
SỬ DỤNG SÁCH GIÁO KHOA
môn

GIÁO DỤC KINH TẾ
VÀ PHÁP LUẬT
(Tài liệu lưu hành nội bộ)

‡ng
s
c

u
‘i c
v
c
Ÿ
h
t
i
r
t
B sách: Kut n‡i

NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM

LỚP

10

QUY ƯỚC VIẾT TẮT TRONG SÁCH

CBQLGD:
CHXHCN:
CNTT–TT:
GD&ĐT:
GDKT&PL:
GV:
HS:
NXBGDVN:
SGK:
SGV:
THPT:
YN:
NA:
CC:
TT:
TN:
TC–TC:
GT–HT:
GQVĐ:
PTBT:
ĐCHV:
TH–TG:

2

cán bộ quản lí giáo dục
Cộng hoà xã hội chủ nghĩa
công nghệ thông tin – truyền thông
Giáo dục và Đào tạo
Giáo dục Kinh tế và Pháp luật
giáo viên
học sinh
Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam
sách giáo khoa
sách giáo viên
trung học phổ thông
yêu nước
nhân ái
chăm chỉ
trung thực
trách nhiệm
tự chủ, tự học
giao tiếp và hợp tác
giải quyết vấn đề và sáng tạo
phát triển bản thân
điều chỉnh hành vi
tìm hiểu, tham gia các hoạt động
kinh tế – xã hội.

BỘ SÁCH: KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG

MỤC LỤC
Trang

PHẦN MỘT: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG .................................................................................... 4
I. KHÁI QUÁT VỀ CHƯƠNG TRÌNH MÔN HỌC .................................................................4
II. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ SGK MÔN GIÁO DỤC KINH TẾ VÀ PHÁP LUẬT 10 .......9
1. Quan điểm tiếp cận, biên soạn .......................................................................................9
2. Cấu trúc sách và cấu trúc bài học .................................................................................11
III. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC ................................................................................................26
1. Định hướng, yêu cầu cơ bản chung về đổi mới phương pháp dạy học môn Giáo dục
Kinh tế và Pháp luật đáp ứng yêu cầu hình thành và phát triển các phẩm chất, năng lực
cho người học.......................................................................................................................26
2. Hướng dẫn và gợi ý phương pháp, hình thức tổ chức dạy học
môn Giáo dục Kinh tế và Pháp luật lớp 10 ......................................................................28
3. Hướng dẫn dạy học các dạng bài ..................................................................................36
IV. HƯỚNG DẪN KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP ......................................41
1. Đánh giá theo định hướng tiếp cận phẩm chất, năng lực .........................................41
2. Gợi ý, ví dụ minh hoạ (trong sách) về hình thức,
phương pháp kiểm tra đánh giá, tự đánh giá ..................................................................43
V. GIỚI THIỆU TÀI LIỆU BỔ TRỢ, NGUỒN TÀI NGUYÊN, HỌC LIỆU ĐIỆN TỬ,
THIẾT BỊ GIÁO DỤC ..................................................................................................................44
1. Giới thiệu, hướng dẫn sử dụng sách GV .....................................................................44
2. Giới thiệu, hướng dẫn sử dụng sách bổ trợ, tham khảo ............................................45
3. Giới thiệu, hướng dẫn sử dụng, khai thác nguồn tài nguyên, học liệu điện tử,
thiết bị dạy học của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam..................................................46
4. Khai thác thiết bị trong dạy học Giáo dục kinh tế và Pháp luật 10 ..........................49

PHẦN HAI: HƯỚNG DẪN XÂY DỰNG KẾ HOẠCH BÀI DẠY .............................................. 50
I. HƯỚNG DẪN QUY TRÌNH THIẾT KẾ KẾ HOẠCH BÀI DẠY
MÔN GIÁO DỤC KINH TẾ VÀ PHÁP LUẬT .........................................................................50
1. Hai kiểu cấu trúc kế hoạch bài dạy (giáo án) ..............................................................50
2. Quy trình thiết kế kế hoạch bài dạy môn Giáo dục Kinh tế và Pháp luật ...............52
II. BÀI SOẠN MINH HOẠ..........................................................................................................55

TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN SỬ DỤNG SGK MÔN GIÁO DỤC KINH TẾ VÀ PHÁP LUẬT LỚP 10

3

PHẦN MỘT

I

NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG

KHÁI QUÁT VỀ CHƯƠNG TRÌNH MÔN HỌC
Trong Chương trình Giáo dục phổ thông mới, môn GDCD cấp THPT có tên gọi mới
là GDKT&PL. Tên môn học phản ánh nội dung giáo dục trong chương trình môn học
chủ yếu là kiến thức kinh tế và pháp luật, đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực phục vụ
công cuộc xây dựng nhà nước pháp quyền và nền kinh tế thị trường định hướng xã hội
chủ nghĩa, đồng thời đáp ứng nhu cầu lựa chọn nghề nghiệp sau THPT của HS.
a) Điểm mới trong nội dung chương trình môn học 2018 so với môn GDCD hiện hành
Nội dung Chương trình môn GDCD hiện hành gồm nhiều mảng kiến thức về Triết
học, Đạo đức, Kinh tế chính trị, Đường lối phát triển kinh tế – xã hội trong thời kì quá
độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam và giáo dục pháp luật, còn nội dung môn GDKT&PL
gồm những học vấn phổ thông, cơ bản về kinh tế và pháp luật phù hợp với lứa tuổi,
mang tính ứng dụng, thiết thực đối với đời sống và định hướng nghề nghiệp sau
THPT của HS. Bên cạnh đó, các nội dung giáo dục đạo đức, kĩ năng sống cũng được
lồng ghép trong các bài học nhằm giúp HS có nhận thức đúng và thực hiện quyền,
nghĩa vụ, trách nhiệm công dân. Ở mỗi lớp 10, 11, 12, những HS có định hướng theo
học các ngành Giáo dục chính trị, GDCD, Kinh tế, Hành chính, Pháp luật, Công an,...
hoặc có sự quan tâm, hứng thú với môn học được chọn học một số chuyên đề học tập.
Các chuyên đề này nhằm tăng cường kiến thức về kinh tế, pháp luật và kĩ năng vận
dụng những kiến thức này vào thực tiễn, đáp ứng sở thích, nhu cầu và định hướng
nghề nghiệp của HS.
Nội dung giáo dục kinh tế có nhiều điểm mới so với chương trình hiện hành với việc
thay thế những kiến thức kinh tế chính trị hàn lâm bằng những kiến thức thiết thực
đối với HS gồm bốn mạch:
+ Hoạt động của nền kinh tế (Nền kinh tế và các chủ thể của nền kinh tế; Thị trường
và cơ chế thị trường; Tăng trưởng và phát triển kinh tế,...);
+ Hoạt động kinh tế của Nhà nước (Ngân sách nhà nước và thuế; Lạm phát và thất
nghiệp;...);
+ Hoạt động sản xuất kinh doanh (Vai trò của sản xuất kinh doanh và các mô hình sản
xuất kinh doanh; Ý tưởng, cơ hội kinh doanh và các năng lực cần thiết của người kinh
doanh;...);
+ Hoạt động tiêu dùng (Lập kế hoạch tài chính cá nhân, Văn hoá tiêu dùng,...).
Nội dung giáo dục pháp luật cũng bao gồm hai mạch kiến thức chủ yếu là:
+ Hệ thống chính trị và pháp luật;
+ Quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân.

4

BỘ SÁCH: KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG

Nội dung khái quát môn GDKT&PL cấp THPT
Nội dung

GIÁO
DỤC
KINH TẾ
(45%)

Lớp 10

Lớp 11

Lớp 12

1. Nền kinh tế và
chủ thể của nền
Hoạt động
kinh tế
của nền
2. Thị trường và cơ
kinh tế
chế thị trường

1. Cạnh tranh,
cung cầu trong
kinh tế thị
trường
2. Lạm phát, thất
nghiệp

1. Tăng trưởng và
phát triển kinh tế
2. Hội nhập kinh
tế quốc tế

Hoạt động 3. Ngân sách nhà
nước và thuế
kinh tế
của nhà
nước

3. Thị trường lao 3. Bảo hiểm và an
động, việc làm
sinh xã hội

Hoạt
động sản
xuất kinh
doanh

4. Sản xuất kinh
doanh và các mô
hình sản xuất kinh
doanh
5. Tín dụng và cách
sử dụng các dịch vụ
tín dụng

Hoạt động 6. Lập kế hoạch tài
tiêu dùng chính cá nhân
GIÁO
DỤC
PHÁP
LUẬT
(45 %)

Hệ thống
chính trị
và pháp
luật

Quyền và
nghĩa vụ
của công
dân

4. Ý tưởng, cơ
hội kinh doanh
và năng lực cần
thiết của người
kinh doanh

4. Lập kế hoạch
kinh doanh
5. Trách nhiệm
xã hội của doanh
nghiệp

5. Văn hoá tiêu
dùng

6. Quản lí thu chi
trong gia đình

7. Pháp luật nước
CHXHCN Việt Nam
8. Hiến pháp nước
CHXHCN
Việt Nam
9. Hệ thống chính
trị nước CHXHCN
Việt Nam

7. Một số vấn đề
cơ bản của pháp
luật quốc tế

6. Quyền bình
đẳng của công
dân
7. Một số quyền
dân chủ cơ bản
của công dân
8. Một số quyền
tự do cơ bản của
công dân

8. Một số quyền
và nghĩa vụ của
công dân về kinh
tế
9. Quyền và nghĩa
vụ của công dân
về văn hoá, xã hội

TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN SỬ DỤNG SGK MÔN GIÁO DỤC KINH TẾ VÀ PHÁP LUẬT LỚP 10

5

Nội dung

Lớp 10

Lớp 11

Lớp 12

Chuyên đề 11.1: Phát
Chuyên đề 10.1:
Chuyên đề 12.1: Phát
triển kinh tế và sự
Tình yêu, hôn
triển kinh tế và sự biến
biến đổi môi trường
nhân, gia đình
đổi văn hoá, xã hội
tự nhiên
CHUYÊN
ĐỀ HỌC
TẬP

Chuyên đề 10.2:
Chuyên đề 11.2: Một Chuyên đề 12.2: Một số
Mô hình sản xuất
số vấn đề về pháp luật vấn đề về Luật Doanh
kinh doanh của
lao động
nghiệp
doanh nghiệp nhỏ
Chuyên đề 10.3: Chuyên đề 11.3: Một Chuyên đề 12.3: Việt
Một số vấn đề về số vấn đề về pháp luật Nam trong tiến trình
pháp luật hình sự dân sự
hội nhập kinh tế quốc tế

b) Điểm mới về định hướng giáo dục
Quán triệt tinh thần đổi mới căn bản, toàn diện GD – ĐT, Chương trình Giáo dục phổ
thông 2018 được xây dựng theo mô hình phát triển năng lực, thông qua những kiến
thức cơ bản, thiết thực, hiện đại và các phương pháp tích cực hoá hoạt động của người
học, giúp HS hình thành và phát triển những phẩm chất và năng lực mà nhà trường và
xã hội kì vọng. Theo cách tiếp cận này, giáo dục không chỉ để truyền thụ kiến thức mà
nhằm giúp HS hoàn thành các công việc, giải quyết các vấn đề trong học tập và đời
sống nhờ vận dụng hiệu quả và sáng tạo những kiến thức đã học. Quan điểm này được
thể hiện nhất quán ở nội dung, phương pháp giáo dục và đánh giá kết quả giáo dục.
c) Điểm mới về yêu cầu cần đạt
Trong Chương trình Giáo dục phổ thông môn GDCD năm 2006, mỗi bài học đều có
quy định chuẩn kiến thức, kĩ năng, thái độ được trình bày trong cột “Mức độ cần đạt”.
Chương trình Giáo dục phổ thông môn GDCD mới kế thừa các yêu cầu về “mức độ
cần đạt” này của chương trình hiện hành để xây dựng các yêu cầu cần đạt không chỉ
về kiến thức mà còn về phẩm chất và năng lực. Các yêu cầu đặt ra với mức độ từ thấp
đến cao: biết, hiểu, vận dụng.
d) Điểm mới về phương pháp giáo dục
Dạy học môn GDCD theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực là quá trình
chuyển các giá trị văn hoá, đạo đức, các kiến thức pháp luật, kinh tế thành ý thức và
hành vi của người công dân. Năng lực chỉ được hình thành trong hoạt động, thông qua
hoạt động nên khi giảng dạy môn học này phải bằng hình thức tổ chức các hoạt động,
trong đó người học đóng vai trò là chủ thể của hoạt động học; GV đóng vai trò tổ chức,
hướng dẫn, tạo môi trường học tập thân thiện và những tình huống có vấn đề để

6

BỘ SÁCH: KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG

khuyến khích HS tích cực tham gia vào các hoạt động học và thông qua các hoạt động
học để hình thành phẩm chất và năng lực.
– Chú trọng tổ chức, hướng dẫn hoạt động cho HS:
Chương trình môn GDCD đã chỉ ra định hướng trước hết về phương pháp giáo dục
môn học là “Chú trọng tổ chức, hướng dẫn các hoạt động để HS khám phá, phân tích,
khai thác thông tin, xử lí tình huống thực tiễn, trường hợp điển hình; tăng cường sử
dụng các thông tin, tình huống, trường hợp từ thực tế cuộc sống xung quanh, gần gũi
với đời sống của HS trong việc phân tích, đối chiếu, minh hoạ để bài học có sức hấp dẫn,
nhẹ nhàng, hiệu quả; coi trọng tổ chức các hoạt động trải nghiệm để HS tự phát hiện và
chiếm lĩnh kiến thức mới, phát triển kĩ năng và thái độ tích cực, trên cơ sở đó tự hình
thành, phát triển phẩm chất và năng lực của người công dân trong tương lai”(1).
Về bản chất, dạy học bằng tổ chức hoạt động cho HS là sự kết hợp giữa học tập cá thể
(hình thức học cá nhân) với học tập hợp tác (học theo nhóm, theo lớp); kết hợp học
với thực hành, nâng cao tri thức với rèn luyện kĩ năng, gắn với thực tiễn cuộc sống.
Có ba dạng hoạt động chủ yếu cần tổ chức cho HS tham gia tích cực, chủ động là: hoạt
động khám phá vấn đề; hoạt động luyện tập; hoạt động thực hành (vận dụng kiến thức
đã học vào giải quyết vấn đề; xử lí tình huống trong đời sống thực tiễn,...).
– Kết hợp sử dụng các phương pháp dạy học theo hướng tích cực hoá hoạt động
của HS:
Định hướng này được chỉ rõ trong Chương trình môn GDCD là: “Kết hợp sử dụng các
phương pháp dạy học truyền thống với các phương pháp dạy học hiện đại theo hướng
tích cực hoá hoạt động của người học; tăng cường sử dụng các phương pháp dạy học
đặc thù của môn học như: giải quyết vấn đề, phân tích trường hợp điển hình kết hợp
nêu những tấm gương công dân tiêu biểu; xử lí tình huống có tính thời sự về đạo đức,
kinh tế, pháp luật trong cuộc sống hằng ngày; thảo luận nhóm; đóng vai; dự án;...”(2)
Theo định hướng trên, dạy học môn GDKT&PL có thể sử dụng các phương pháp dạy
học như: kể chuyện, thảo luận nhóm, trò chơi, đóng vai, dạy học dự án,...
e) Điểm mới về thời lượng thực hiện
Khác với môn GDCD hiện hành cấp THPT chỉ giảng dạy 35 tiết (mỗi tuần 1 tiết), môn
GDKT&PL là môn học được lựa chọn theo nguyện vọng và định hướng nghề nghiệp
của HS, thời lượng dành cho môn học ở mỗi lớp là 70 tiết/năm học (mỗi tuần 2 tiết),
cùng thời lượng dành cho các chuyên đề học tập ở mỗi lớp là 35 tiết/năm học.
Thời lượng này tương đương với các môn Vật lí, Hoá học, Sinh học, Công nghệ, Tin
học, Lịch sử, Địa lí,...
(1) Theo Chương trình Giáo dục phổ thông môn Giáo dục công dân, Bộ Giáo dục và Đào tạo,
2018, tr.53
(2) Sđd, tr.53
TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN SỬ DỤNG SGK MÔN GIÁO DỤC KINH TẾ VÀ PHÁP LUẬT LỚP 10

7

g) Điểm mới về kiểm tra, đánh giá kết quả học tập, giáo dục
– Mục tiêu đánh giá của chương trình hiện hành thiên về đánh giá năng lực học tập,
chưa đánh giá được toàn diện phẩm chất và năng lực, nặng về xếp loại, chưa thực sự
hướng dẫn điều chỉnh hoạt động dạy và học. Trong Chương trình Giáo dục phổ thông
mới, mục tiêu đánh giá kết quả giáo dục được xác định: "là cung cấp thông tin chính
xác, kịp thời, có giá trị về mức độ đáp ứng yêu cầu cần đạt của chương trình và sự tiến
bộ của HS để hướng dẫn hoạt động học tập, điều chỉnh các hoạt động dạy học, quản lí
và phát triển chương trình, đảm bảo sự tiến bộ của từng HS và nâng cao chất lượng
giáo dục”(1).
– Căn cứ đánh giá của chương trình hiện hành chủ yếu là chuẩn kiến thức, kĩ năng,
thái độ; nội dung đánh giá chủ yếu là kết quả học tập, còn căn cứ đánh giá môn GDCD
của chương trình mới là các yêu cầu cần đạt về phẩm chất và năng lực được quy định
trong chương trình tổng thể và chương trình môn học. Nội dung đánh giá của chương
trình GDCD mới là mức độ đạt được của HS về phẩm chất và năng lực so với các yêu
cầu cần đạt ở mỗi lớp học, cấp học được thể hiện trong sản phẩm và quá trình học tập,
rèn luyện của HS gắn với việc vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học để giải quyết các tình
huống của đời sống thực tiễn. Sản phẩm học tập không chỉ là kiến thức, kĩ năng, thái
độ mà còn là khả năng vận dụng kiến thức, kĩ năng, thái độ cần có để thực hiện một
nhiệm vụ học tập (ở trong và ngoài lớp học) đạt được yêu cầu cần đạt về phẩm chất và
năng lực. Như vậy, đánh giá theo năng lực là bước phát triển tiếp theo, cao hơn, hoàn
thiện hơn của đánh giá dựa trên chuẩn kiến thức, kĩ năng, thái độ như trước đây.
– Cách thức đánh giá: Kết quả giáo dục được đánh giá bằng các hình thức định tính,
định lượng thông qua đánh giá thường xuyên, định kì.
Đánh giá định tính thường là đánh giá bằng nhận xét thông qua quan sát hành vi, cách
ứng xử, các biểu hiện về thái độ, tình cảm của HS trong khi tham gia các hoạt động học
tập và sinh hoạt ở lớp, trường, gia đình và cộng đồng.
Đánh giá định lượng thường là đánh giá bằng điểm số thông qua các bài kiểm tra, bài
trắc nghiệm, bài thuyết trình, bài tập giải quyết tình huống, dự án nghiên cứu,...
Phẩm chất và năng lực được hình thành, phát triển trong môn GDCD không chỉ thể
hiện qua các bài kiểm tra ở một thời điểm nào đó và GV có thể đo bằng điểm số mà
còn thể hiện qua thái độ, hành vi được bộc lộ trong suốt quá trình tham gia các hoạt
động học tập và sinh hoạt ở lớp, trường, gia đình và cộng đồng. Vì vậy, kết quả
giáo dục môn GDCD cần được đánh giá bằng các hình thức định tính, định lượng và
phải kết hợp đánh giá định kì (đánh giá tổng kết) với đánh giá thường xuyên (đánh giá
quá trình).
Việc đánh giá thường xuyên do GV bộ môn tổ chức, dựa trên kết quả đánh giá của GV,
của phụ huynh HS, của bản thân HS được đánh giá và của các HS khác trong tổ, lớp.
(1) Theo Chương trình Giáo dục phổ thông tổng thể, Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2018, tr.32

8

BỘ SÁCH: KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG

II

GIỚI THIỆU CHUNG VỀ SGK MÔN GIÁO DỤC KINH TẾ
VÀ PHÁP LUẬT 10

1. Quan điểm tiếp cận, biên soạn
SGK môn GDKT&PL ở cấp THPT nói chung và lớp 10 nói riêng được biên soạn dựa
trên cơ sở:
– Thông tư số 33/2017/TT–BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định về tiêu
chuẩn, quy trình biên soạn, chỉnh sửa SGK;
– Các định hướng của Chương trình Giáo dục phổ thông tổng thể và Chương trình
Giáo dục phổ thông môn GDCD;
– Kinh nghiệm trong nước và quốc tế về viết SGK;
– Đặc điểm HS THPT;
– Đặc trưng môn GDKT&PL theo định hướng tiếp cận năng lực.
Sách đảm bảo những quan điểm cơ bản sau:
– Khoa học, chuẩn mực: Sách thể hiện chính xác, đầy đủ những yêu cầu cần đạt của
chương trình môn GDCD lớp 10. Ngôn ngữ phổ thông, trong sáng, văn phong khoa
học. Nguồn trích rõ ràng, thông tin chuẩn xác. Các bài đều làm rõ nội hàm khái niệm
cơ bản; lấy hệ khái niệm làm công cụ để xây dựng tri thức khoa học, góp phần giúp HS
hình thành, phát triển năng lực tư duy khoa học.
– Tinh giản, thiết thực: Nội dung sách xoay quanh hai mạch giáo dục kinh tế và giáo
dục pháp luật. Những vấn đề đặt ra phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí và trải nghiệm
của HS lớp 10, giúp HS vận dụng giải quyết những vấn đề của cuộc sống.
– Kế thừa và phát triển: Sách được biên soạn trên cơ sở kế thừa truyền thống giáo dục
của dân tộc; tinh hoa giáo dục và kinh nghiệm biên soạn SGK của các quốc gia có nền
giáo dục tiên tiến; SGK GDCD hiện hành; đảm bảo tính hệ thống theo ma trận các chủ
đề/bài học thống nhất. Trên cơ sở các mạch nội dung giáo dục, các chuẩn mực hành vi
phát triển theo đường xoáy ốc mở rộng và nâng cao dần trên cơ sở kế thừa những
chuẩn hành vi của lớp trước; dung lượng bài tập cũng đa dạng và phức tạp hơn, phù
hợp với sự phát triển phẩm chất, năng lực của HS qua từng lớp học.
– Tích hợp: Đây là xu hướng tất yếu của nền giáo dục hiện đại. Sách chú trọng tích hợp
nội môn và liên môn:
+ Tích hợp nội môn: Mỗi bài học có sự lồng ghép, tích hợp nhuần nhuyễn giữa các mạch
nội dung giáo dục của môn học: giáo dục đạo đức, kĩ năng sống, kinh tế, pháp luật.
+ Tích hợp liên môn: vẽ tranh (Mĩ thuật), hát (Âm nhạc), đọc truyện, làm thơ, viết bài
luận (Ngữ văn), trải nghiệm thực tế, làm dự án (Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp),…
TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN SỬ DỤNG SGK MÔN GIÁO DỤC KINH TẾ VÀ PHÁP LUẬT LỚP 10

9

Quan điểm tích hợp trong biên soạn giúp cho các hoạt động thiết kế trong SGK môn
GDKT&PL phong phú, sinh động, hấp dẫn hơn đồng thời có sự hỗ trợ, tương tác nhau
giữa các môn học về nguồn ngữ liệu và hoạt động dạy học.
– Phân hoá, đa dạng: Sách được thiết kế chú trọng yêu cầu dạy học phân hoá theo năng
lực HS; đảm bảo tính đa dạng vùng miền và sự cân bằng về giới; chuỗi hoạt động trong
mỗi bài học được thiết kế từ đơn giản đến phức tạp, phù hợp với sự khác nhau về trình
độ năng lực của mỗi HS; các thông tin, tình huống, câu chuyện, tranh ảnh,… gắn với
các vùng miền (nông thôn – thành thị, miền xuôi – miền núi,…).
– Sáng tạo: Sách được thiết kế, đảm bảo tính mở, tạo điều kiện cho sự linh hoạt, sáng
tạo của GV và HS:
+ Đối với GV: Các hoạt động trong sách mang tính mở, giúp GV có thể phối hợp nhiều
phương pháp, kĩ thuật và hình thức tổ chức dạy học khác nhau, thiết kế nhiều hoạt động
dạy học theo định hướng phát triển năng lực khuyến khích HS khám phá, khai thác
thông tin, xử lí tình huống, học qua các trường hợp điển hình,... tự do sáng tạo, linh hoạt
trong quá trình dạy học sao cho phù hợp với điều kiện của trường, lớp, vùng miền,…
GV có thể sắp xếp lại trật tự chủ đề, điều chỉnh số tiết (đảm bảo tỉ lệ các mạch giáo dục
theo chương trình), thay đổi, bổ sung thông tin, câu chuyện, tình huống.
+ Đối với HS: Theo định hướng phát triển năng lực, SGK GDKT&PL không cung cấp
những kiến thức có sẵn cho HS mà tổ chức các hoạt động để HS tự giác, tích cực phát
hiện và chiếm lĩnh tri thức. Sách tạo điều kiện cho HS phát huy năng lực bản thân qua
các hoạt động học tập phong phú, đa dạng: quan sát tranh, nghe/đọc/kể chuyện, thảo
luận nhóm, chơi trò chơi, đóng vai, xử lí tình huống,...
– Sinh động, hấp dẫn: Sách thể hiện sinh động, hấp dẫn những yêu cầu cần đạt của
chương trình môn GDKT&PL lớp 10. Hoạt động Mở đầu đa dạng, phong phú qua bài
hát, trò chơi, chia sẻ trải nghiệm,… khơi dậy hứng thú, khát khao học tập của HS.
Hoạt động Khám phá bắt đầu bằng những tình huống, câu chuyện, thông tin kinh tế,
pháp luật đánh thức được xúc cảm, sự rung động trong tâm hồn HS. Hoạt động Luyện tập
với các tình huống kinh tế, pháp luật gần gũi, tạo hứng thú học tập cho HS. Hình thức
trình bày sách hấp dẫn với tranh ảnh bốn màu đẹp, minh hoạ sinh động các nội dung
giáo dục, kích thích sự ham học, trí tò mò và tư duy sáng tạo của HS. Điều đó giúp cho
việc học GDKT&PL không khô khan, giáo điều, cứng nhắc mà trở thành một hành
trình học tập sinh động, hấp dẫn và thú vị.
– Hiện đại: Những ưu điểm nổi bật trên chứng tỏ SGK GDKT&PL đã tiếp cận và thể
hiện được tinh thần của một cuốn SGK trong dòng chảy của nền giáo dục hiện đại với
thiết kế theo định hướng phát triển năng lực người học.

10

BỘ SÁCH: KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG

2. Cấu trúc sách và cấu trúc bài học
a) Phân tích ma trận năng lực, nội dung
SGK GDKT&PL 10 gồm 9 chủ đề triển khai thành 23 bài học với các yêu cầu cần đạt
và mục tiêu về phẩm chất, năng lực cụ thể như sau:
Nội dung chủ
đề/bài học

Yêu cầu cần đạt

Phẩm
chất

Năng lực
Năng Năng
lực
lực đặc
chung
thù

Chủ đề 1: Nền kinh tế và các chủ thể của nền kinh tế
Bài 1: Các
hoạt động
kinh tế cơ
bản trong đời
sống xã hội

– Nêu được vai trò của các hoạt động kinh tế
cơ bản trong đời sống xã hội.
– Tìm hiểu và tham gia các hoạt động kinh tế
phù hợp với lứa tuổi.
– Nhận biết được trách nhiệm của công dân
khi tham gia các hoạt động kinh tế.

YN,
NA,
CC,
TT, TN

TC–
TH,
GT–
HT,
GQVĐ

ĐCHV,
PTBT,
TH–
TG

Bài 2: Các chủ – Nhận biết được chủ thể tham gia trong nền
thể của nền
kinh tế, vai trò của các chủ thể khi tham gia
kinh tế
nền kinh tế.
– Xác định được vai trò của bản thân và gia
đình với tư cách là chủ thể tham gia trong nền
kinh tế.
– Nhận biết được trách nhiệm công dân trong
việc tham gia các hoạt động kinh tế.

YN,
NA,
CC,
TT, TN

TC–
TH,
GT–
HT,
GQVĐ

ĐCHV,
PTBT,
TH–
TG

Chủ đề 2: Thị trường và cơ chế thị trường
Bài 3: Thị
trường

– Nêu được khái niệm thị trường.
– Liệt kê được các loại thị trường và chức
năng của thị trường.
– Phê phán những hành vi không đúng khi
tham gia thị trường.

YN,
NA,
CC,
TT, TN

TC–
TH,
GT–
HT,
GQVĐ

ĐCHV,
PTBT,
TH–
TG

Bài 4: Cơ chế
thị trường

– Nêu được khái niệm, ưu điểm và nhược
điểm của cơ chế thị trường.
– Nêu được khái niệm và chức năng của giá
cả thị trường.
– Tôn trọng tác động khách quan của cơ chế
thị trường.
– Phê phán những hành vi không đúng khi
tham gia thị trường.

YN,
NA,
CC,
TT, TN

TC–
TH,
GT–
HT,
GQVĐ

ĐCHV,
PTBT,
TH–
TG

TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN SỬ DỤNG SGK MÔN GIÁO DỤC KINH TẾ VÀ PHÁP LUẬT LỚP 10

11

Chủ đề 3: Ngân sách nhà nước và thuế
Bài 5: Ngân
– Nêu được khái niệm ngân sách nhà nước,
sách nhà nước đặc điểm và vai trò của ngân sách nhà nước.
– Nêu được quy định cơ bản của pháp luật về
quyền và nghĩa vụ công dân trong việc thực
hiện pháp luật ngân sách.
– Ủng hộ những hành vi chấp hành và phê
phán những hành vi vi phạm pháp luật về thu,
chi ngân sách.

YN,
NA,
CC,
TT, TN

TC–
TH,
GT–
HT,
GQVĐ

ĐCHV,
PTBT,
TH–
TG

Bài 6: Thuế

YN,
NA,
CC,
TT, TN

TC–
TH,
GT–
HT,
GQVĐ

ĐCHV,
PTBT,
TH–
TG

TC–
TH,
GT–
HT,
GQVĐ

ĐCHV,
PTBT,
TH–
TG

– Giải thích được vì sao Nhà nước phải thu thuế.
– Gọi được tên một số loại thuế phổ biến.
– Nêu được quy định cơ bản của pháp luật về
quyền và nghĩa vụ công dân trong việc thực
hiện pháp luật thuế.
– Ủng hộ những hành vi chấp hành và phê
phán những hành vi vi phạm pháp luật về thuế.

Chủ đề 4: Sản xuất kinh doanh và các mô hình sản xuất kinh doanh
Bài 7: Sản
xuất kinh
doanh và các
mô hình sản
xuất kinh
doanh

– Nêu được vai trò của sản xuất kinh doanh.
– Nhận biết được một số mô hình sản xuất
kinh doanh và đặc điểm của nó.
– Lựa chọn được mô hình kinh tế thích hợp
trong tương lai đối với bản thân.

YN,
NA,
CC,
TT, TN

Chủ đề 5: Tín dụng và cách sử dụng các dịch vụ tín dụng trong đời sống
Bài 8: Tín
dụng và vai
trò của tín
dụng trong
đời sống

12

– Nêu được khái niệm, đặc điểm và vai trò
của tín dụng.
– Nhận biết được những vai trò tích cực của
tín dụng đối với đời sống của bản thân, gia
đình.

YN,
NA,
CC,
TT, TN

TC–
TH,
GT–
HT,
GQVĐ

ĐCHV,
PTBT,
TH–
TG

Bài 9: Dịch vụ – Nhận biết và mô tả được đặc điểm một số
tín dụng
dịch vụ tín dụng.
– Nhận biết được sự chênh lệch giữa chi phí
sử dụng tiền mặt và mua tín dụng.
– Biết cách sử dụng có trách nhiệm một số
dịch vụ tín dụng.

YN,
NA,
CC,
TT, TN

TC–
TH,
GT–
HT,
GQVĐ

ĐCHV,
PTBT,
TH–
TG

BỘ SÁCH: KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG

Chủ đề 6: Lập kế hoạch tài chính cá nhân
Bài 10: Lập
– Nêu được khái niệm kế hoạch tài chính
kế hoạch tài
cá nhân, các loại kế hoạch tài chính cá nhân
chính cá nhân và tầm quan trọng của việc lập kế hoạch tài
chính cá nhân.
– Nhận biết được các bước lập kế hoạch tài
chính cá nhân.
– Lập được kế hoạch tài chính của cá nhân.
– Kiểm soát được tài chính cá nhân.

YN,
NA,
CC,
TT, TN

TC–
TH,
GT–
HT,
GQVĐ

ĐCHV,
PTBT,
TH–
TG

&KӫÿӅ3KiSOXұWQѭӟF&ӝQJKRj[mKӝLFKӫQJKƭD9LӋW1DP
Bài 11: Khái
niệm, đặc
điểm và vai
trò của pháp
luật

– Nêu được khái niệm, đặc điểm, vai trò của
pháp luật trong đời sống xã hội.
– Tự giác thực hiện các quy định pháp luật.
– Phê phán các hành vi vi phạm pháp luật.

TN,
CC,
YN,
NA

TC–
TH,
GT–
HT,
GQVĐ

ĐCHV,
PTBT,
TH–
TG

Bài 12: Hệ
thống pháp
luật và văn
bản pháp luật
Việt Nam

– Nêu được hệ thống pháp luật Việt Nam và
văn bản pháp luật Việt Nam.
– Kể tên được các văn bản pháp luật trong hệ
thống pháp luật Việt Nam.

TN,
CC,
YN,
NA

TC–
TH,
GT–
HT,
GQVĐ

ĐCHV,
PTBT,
TH–
TG

Bài 13: Thực – Nêu được khái niệm thực hiện pháp luật và
hiện pháp luật các hình thức thực hiện pháp luật.
– Phân tích, đánh giá được việc thực hiện
pháp luật; phê phán các hành vi vi phạm
pháp luật.
– Tự giác thực hiện các quy định của pháp luật.

TN,
CC,
YN,
NA

TC–
TH,
GT–
HT,
GQVĐ

ĐCHV,
PTBT,
TH–
TG

TC–
TH,
GT–
HT,
GQVĐ

ĐCHV,
PTBT,
TH–
TG

Chủ đề 8: Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Bài 14: Giới
thiệu về Hiến
pháp nước
Cộng hoà xã
hội chủ nghĩa
Việt Nam

– Nêu được khái niệm, đặc điểm, vị trí của
Hiến pháp nước CHXHCN Việt Nam trong
hệ thống pháp luật Việt Nam.
– Thực hiện nghĩa vụ tuân theo Hiến pháp
bằng những hành vi cụ thể phù hợp với lứa
tuổi.

TN,
CC,
YN,
NA,
TT

TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN SỬ DỤNG SGK MÔN GIÁO DỤC KINH TẾ VÀ PHÁP LUẬT LỚP 10

13

14

Bài 15: Nội
dung cơ bản
của Hiến
pháp về chế
độ chính trị

– Nêu được một số nội dung cơ bản
của Hiến pháp về chế độ chính trị nước
CHXHCN Việt Nam.
– Có thái độ đồng tình, ủng hộ đối với các
hành vi thực hiện đúng quy định của Hiến
pháp về chế độ chính trị; phê phán các hành
vi vi phạm quy định của Hiến pháp về chế độ
chính trị.
– Thực hiện nghĩa vụ tuân thủ các quy định
của Hiến pháp về chế độ chính trị bằng những
hành vi cụ thể, phù hợp với lứa tuổi.

TN,
CC,
YN,
NA,
TT

TC–
TH,
GT–
HT,
GQVĐ

ĐCHV,
PTBT,
TH–
TG

Bài 16: Quyền
con người,
quyền và
nghĩa vụ cơ
bản của công
dân trong
Hiến pháp

– Nêu được một số nội dung cơ bản của Hiến
pháp nước CHXHCN Việt Nam về quyền con
người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân.
– Có thái độ đồng tình, ủng hộ đối với các
hành vi thực hiện đúng; lên án, phê phán các
hành vi vi phạm quyền con người, quyền và
nghĩa vụ cơ bản của công dân.
– Thực hiện các quy định về quyền con người,
quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân bằng
những hành vi cụ thể, phù hợp với độ tuổi.

TN,
CC,
YN,
NA,
TT

TC–
TH,
GT–
HT,
GQVĐ

ĐCHV,
PTBT,
TH–
TG

Bài 17: Nội
dung cơ bản
của Hiến
pháp về kinh
tế, văn hoá, xã
hội, giáo dục,
khoa học,
công nghệ,
môi trường

– Nêu được một số nội dung cơ bản của Hiến
pháp nước CHXHCN Việt Nam về kinh tế,
văn hoá, xã hội, giáo dục, khoa học, công
nghệ, môi trường.
– Có thái độ đồng tình, ủng hộ đối với các
hành vi thực hiện đúng; lên án, phê phán các
hành vi vi phạm quy định của Hiến pháp.
– Thực hiện nghĩa vụ tuân theo Hiến pháp về
kinh tế, văn hoá xã hội, giáo dục, khoa học,
công nghệ, môi trường bằng những hành vi cụ
thể, phù hợp với lứa tuổi.

TN,
CC,
YN,
NA,
TT

TC–
TH,
GT–
HT,
GQVĐ

ĐCHV,
PTBT,
TH–
TG

BỘ SÁCH: KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG

Bài 18: Nội
dung cơ bản
của Hiến
pháp về bộ
máy nhà nước
Cộng hoà xã
hội chủ nghĩa
Việt Nam

– Nêu được một số nội dung cơ bản của
Hiến pháp về bộ máy nhà nước CHXHCN
Việt Nam.
– Có thái độ đồng tình, ủng hộ đối với các
hành vi thực hiện đúng; không đồng tình, phê
phán các hành vi vi phạm quy định của Hiến
pháp về bộ máy nhà nước.
– Thực hiện nghĩa vụ tuân thủ các quy định
của Hiến pháp về bộ máy nhà nước bằng
những hành vi cụ thể, phù hợp với lứa tuổi.

TN,
CC,
YN,
NA,
TT

TC–
TH,
GT–
HT,
GQVĐ

ĐCHV,
PTBT,
TH–
TG

Chủ đề 9: Hệ thống chính trị nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Bài 19: Đặc
điểm, cấu trúc
và nguyên
tắc hoạt động
của hệ thống
chính trị Việt
Nam

– Nêu được đặc điểm, cấu trúc, nguyên tắc
tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị
Việt Nam.
– Phê phán và đấu tranh với các hành vi chống
phá hệ thống chính trị Việt Nam.
– Thực hiện được nghĩa vụ công dân trong
việc bảo vệ, xây dựng và hoàn thiện hệ thống
chính trị ở Việt Nam bằng những việc làm cụ
thể, phù hợp với quy định của pháp luật.

TN,
CC,
YN,
NA,
TT

TC–
TH,
GT–
HT,
GQVĐ

ĐCHV,
PTBT,
TH–
TG

Bài 20: Đặc
điểm, nguyên
tắc tổ chức
và hoạt động
của bộ máy
nhà nước
Cộng hoà xã
hội chủ nghĩa
Việt Nam

– Nêu được đặc điểm, nguyên tắc tổ chức và
hoạt động của bộ máy nhà nước CHXHCN
Việt Nam.
– Phê phán, đấu tranh với các hành vi chống
phá Nhà nước.
– Thực hiện nghĩa vụ của công dân trong bảo
vệ, xây dựng và hoàn thiện bộ máy nhà nước
CHXHCN Việt Nam bằng những hành vi
phù hợp với quy định của pháp luật.

TN,
CC,
YN,
NA,
TT

TC–
TH,
GT–
HT,
GQVĐ

ĐCHV,
PTBT,
TH–
TG

TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN SỬ DỤNG SGK MÔN GIÁO DỤC KINH TẾ VÀ PHÁP LUẬT LỚP 10

15

Bài 21: Quốc
hội, Chủ tịch
nước, Chính
phủ nước
Cộng hoà xã
hội chủ nghĩa
Việt Nam

– Nêu được chức năng, cơ cấu tổ chức và
hoạt động của Quốc hội, Chủ tịch nước và
Chính phủ.
– Phê phán, đấu tranh với những hành vi
chống phá Nhà nước.
– Thực hiện quyền và nghĩa vụ của công dân
đối với Quốc hội, Chính phủ, Chủ tịch nước
bằng những hành vi phù hợp với quy định
...